فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٥٣
موالات در تِیمم: موالات در اجزاِی تيمم واجب است.(٦) برخِی در تِیمم بدل از غسل، موالات را واجب ندانسته اند. (٧) بعضِی گفته اند: مقصود از موالات در تيمم، فاصله نِینداختن مِیان افعال آن است؛ به اندازه اِی که نزد عرف مخلّ بـه هِیئت آن نباشد و صورت ترکِیبِی آن را محو نکند. (٨)
برخِی مقصود از موالات را پِی در پِی انجام دادن افعال تِیمم و فاصله نِینداختن مِیان آنها دانسته اند. (٩)
موالات در نماز: موالات مِیان فصول هر ِیک از اذان و اقامه و نِیز اجزاِی هر فصل، همچنِین مِیان اذان و اقامه و نِیز مِیان آن دو و نماز، شرط صحت اذان و اقامه است و فاصله انداختن طولانِی بِین اذان و اقامه ِیا بِین آن دو و نماز در صورتِی که بر حسب عرف متشرعه مخلّ باشد، موجب بطلان اذان و اقامه است. (١٠) موالات مِیان افعال نماز، همچون قِیام، رکوع و سجود واجب است؛ لِیکن در اِینکه مقصود از موالات، موالات عرفِی به معناِی پِی در پِی انجام دادن افعال نماز، بلا فاصله پس از انجام دادن هر فعلِی است ِیا مقصود، فاصله طولانِی نِینداختن مِیان آنها مِیباشد، مسئله اختلافِی است.
مقصود از فاصله طولانِی، فاصله انداختن به اندازه اِی است که موجب از بِین رفتن صورت و هِیئت نماز گردد؛ به گونه اِی که نزد عرف متشرعه عنوان نماز بر آن صادق نباشد.
بنابر اِین، با حفظ وحدت صورِی و هِیئت اتصالِی مِیان افعال نماز، موالات محقق مِی شود؛ هرچند افعال، پِی در پِی و بدون فاصله انجام نگِیرد.
بنابر هر دو قول، فاصله انداختن به اندازه اِی که موجب محو هِیئت و صورت نماز شود، موجب بطلان نماز است؛ خواه عمدِی باشد ِیا سهوِی؛ لِیکن فاصله انداختن به کمتر از آن -که موجب محو صورت و اسم نماز نشود ـ بنا بر قول دوم جاِیز است؛ اما بنابر قول نخست، در صورت عمدِی بودن ترک موالات عرفِی، نماز باطل مِیشود. (١١)