نَدب در لغت به معناِی نوحه بر مِیت با گرامِیداشت ِیاد او به ذکر نِیکوترِین اوصاف و برترِین کارهاِی وِی آمده و نُدبه اسم اِین کار است.(١) از آن به مناسبت در باب طهارت و تجارت سخن گفته اند.

نُدبه در صورت آمِیخته نبودن به دروغ و باطل جاِیز است؛ لِیکن برخِی آن را مکروه دانسته اند.(٢) برخِی کراهت آن را به صورت عدم رعاِیت آداب شرعِی آن اختصاص داده اند.(٣)

ندبه بر اهل بيت عليهم السلام مستحب است. (٤)

(←دعاِی ندبه) (← عزادارِی) (←نوحه)

(١) الصحاح (جوهرى)؛ النهاية (ابن اثير) و لسان العرب، واژۀ «ندب».

(٢) منتهى المطلب ٧/ ٤٢٢؛ مجمع الفائدة ٢/ ٥٠٨ ؛ ذخيرة المعاد / ٣٤٥.

(٣) مهذب الأحکام ٢٤٤/٤.

(٤) مرآة العقول ٧٦/١٩.

نذر

نذر: التزام به انجام دادن ِیا ترک کارِی براِی خدا.

نذر در لغت به معناِی وعده به عملِی نِیک ِیا بد (خِیر ِیا شر) و ِیا وعده به شرطِی آمده است؛(١) لِیکن در اصطلاح شرعِی عبارت است از التزام مکلّف انجام دادن ِیا ترک کارِی براِی خدا.(٢)

نذر عنوان بابِی مستقل در فقه است که از چگونگِی و احکام آن به تفصِیل در اِین باب و به مناسبت در برخِی ابواب دِیگر، همچون صلات، صوم و حج سخن گفته اند.

اقسام: نذر دو گونه است: ١. نذر بِرّ و طاعت که نذر مجازات نِیز نامِیده مِیشود. ٢. نذر زجر، لجاجت و غضب. نذر برّ نِیز دو گونه است نذر معلّق که عبارت است از التزام به چِیزِی به شرط حدوث نعمت و ِیا رفع بلاِیِی، مانند اِینکه بگوِید: اگر خداوند فرزندِی به من عناِیت کند ِیا بِیمارِی ام را بهبود بخشد، براِی خدا بر عهده من است که فلان مقدار از مالم را صدقه دهم(← نذر معلق)، و نذر تبرعِی که عبارت است از التزام به چِیزِی ابتداءً، بدون آنکه آن را مشروط به شرطِی کند، مانند نذر صدقه دادن به مالِی معِین(٣) (←نذر تبرعِی).