صلات: از نشانه هاِی ظنِّی قبله، ستاره جُدَى (← جُدَِی) است. ساکنان موصل و مناطق غربِی عراق براِی دستِیابِی به قبله، آن را مِیان دو کتف قرار مِی دهند(١) (← قبله).

طول جغرافِیاِیِی موصل برابر با طول جغرافِیاِیِی مکه مکرمه است؛ از اِین رو، قبله آن نقطه جنوب مِیباشد؛ زِیرا داِیره نصف النهار اِین دو شهر ِیکِی است. (٢)

زکات: در رواِیتِی از امام هادِی علِیه السّلام، زکات فطره اهالِی موصل گندم و جو تعِیِین شده که باِید ِیکِی از آن دو را پرداخت کنند.(٣) برخِی قدما با استناد به رواِیت فوق، به وجوب پرداخت زکات فطره از دو جنس ِیاد شده بر اهل موصل قائل شده اند؛(٤) لِیکن مشهور، رواِیت را بر فضِیلت و استحباب حمل کرده و پرداخت گندم ِیا جو را بر آنان مستحب و افضل دانسته اند. (٥)

جهاد: سواد عراق از زمِینهاِیِی بر شمرده شده که با جنگ و غلبه بر کفار به دست مسلمانان افتاده اند. قلمرو آن از جهت طول بِین موصل و آبادان است. اِین نوع زمِینها، زمِینهاِی مفتوح عنوه (← زمِین مفتوح عنوه) نامِیده مِیشوند و به همه مسلمانان تعلق دارند(٦) (← زمِین سواد).

(١) جامع المقاصد ٢/ ٥٥ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٢٩٩.

(٢) الحدائق الناضرة ٦/ ٣٩٠.

(٣) وسائل الشيعة ٩/ ٣٤٣ – ٣٤٤.

(٤) المهذب /١/ ١٧٤ – ١٧٥.

(٥) الإستبصار ٢/ ٤٣ - ٤٤؛ منتهى المطلب ٨/ ٤٥٩ ؛ مدارك الأحكام ٥/ ٣٣٩ ؛ غنائم الايام ٤/ ٢٦٠ -٢٦١.

(٦) الخلاف ٤/ ١٩٦.

مُوصِی ← وصِیت

موضحه

مُوضِحَه: جراحتِی که پوشش نازک استخوان را پاره و سفِیدِی آن را نماِیان کرده است.(١)