فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٦
عواِید آن در آنچه که موجب تقرب به خدا است، هزِینه مِی شود، مانند پل و بازسازِی و آبادانِی مشاهد مشرفه و کمک به زائران. (٢٩)
وقف بر مشاهد، تابع شرط واقف است و بر حسب آنچه مقرر کرده، عمل مِی شود و اگر چِیزِی از عواِید آن اضافه بِیاِید، ذخِیره مِی شود. (٣٠)
چنانچه وقف بر مشاهد مشرفه مطلق باشد، مال وقفِی در مصالح مشاهد؛ از تعمِیر و نگهدارِی و خدمتگزاران و غِیر آنها صرف مِیشود. (٣١)
انسان مِی تواند غلام خود را براِی خدمت در مشاهد مشرفه حبس کند؛ بدِین گونه که منافع او را براِی همِیشه ِیا مدتِی معِین در خدمت ِیکِی از مشاهد مشرفه قرار دهد؛ چنان که جاِیز است اسب ِیا شتر و ِیا غِیر آن دو را براِی کمک به زائران آن حبس کند (٣٢) (← حبس).
وصِیت: اگر کسِی مالِی را در راه خدا وصِیت کند، تمامِی مصالح مسلمانان، از جمله بازسازِی و آبادانِی مشاهد مشرفه مِی تواند مصداق آن باشد. (٣٣)
نذر: اگر مسلمانِی نذر کند برده ِیا کنِیزش را به ِیکِی از مشاهد مشرفه اهدا نماِید، مورد نذر فروخته و بهاِی آن صرف مصالح آن مشهد مِی شود. (٣٤)
اگر مسلمانِی مالِی را براِی ِیکِی از مشاهد مشرفه نذر کند، طبق غرض و قصد نذر کننده در آن صرف مِی شود و در صورت اطلاق نذر، صرف مصالح مشهد مِیگردد. (٣٥)
اگر کسِی نذر کند پِیاده به زِیارت ِیکِی از مشاهد مشرفه برود، وفاِی به آن واجب است؛ اما اگر ناتوان از راه رفتن گردد، مِی تواند سواره به زِیارت برود و کفاره اِی بر عهده اش نمِی آِید. (٣٦)
احِیاء موات: مشترکات عبارت است از آنچه ملک کسِی نِیست و عموم مردم در استفاده از آن برابراند. اصول مشترکات عبارت است از آبهاِی عمومِی، معادن و منافع. مشاهد مشرفه از مصادِیق منافع شمرده شده است (٣٧) (مشترکات).
قضاء: تغليط در قسم بر حاکم مستحب است. از اسباب تغلِیظ، سوگند دادن در ِیکِی از مشاهد مشرفه است (٣٨) (←تغلِیظ).