فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٨٧
قول نخست به اکثر متأخران،(٨) بلکه مشهور(٩) نسبت داده شده است. برخِی قول دوم را برگزِیده اند.(١٠)
در صورت بِیمار بودن زوجه و زِیان داشتن ِیا عدم امکان آمِیزش با وِی، و ِیا معذور بودن او از آمِیزش به جهت داشتن رَتَق (← رتق) ِیا قَرَن (←قرن)، حق نفقه اش ساقط نمِیشود. (١١) همچنِین است صورتِی که زوج مبتلا به بِیمارِی اِی باشد که خوف سراِیت آن به زوجه از طرِیق آمِیزش برود و عدم تمکِین زوجه به اِین جهت باشد. (١٢)
اگر زوجه بدون اذن زوج براِی امرِی مستحب، همچون زِیارت مشاهد مشرفه (←مشاهد مشرفه) به سفر رود، نفقه اش ساقط مِیشود؛ اما اگر براِی به جا آوردن تکلِیفِی واجب که وقت آن ضِیق است، مانند گزاردن حج واجب مسافرت کند، نفقه اش ساقط نمِی شود. (١٣) همچنِین مبادرت زوجه به امور مستحب ِیا مباح در صورتِی که انجام دادن آنها منافاتِی با حق استمتاع زوج نداشته باشد، موجب سقوط نفقه نمِیشود. البته در اِین صورت، اگر زوج از زوجه بخواهد استمتاع بَرَد و او خوددارِی کند، ناشزه به شمار مِیرود و نفقه اش ساقط مِیشود.(١٤)
مقدار نفقه: در مقدار نفقه، بنابر مشهور، ملاک نِیازمندِی زوجه بر حسب متعارف براِی امثال وِی در منطقه محل زندگِی او است که زوج باِید نسبت به تأمِین آن براِی زوجه اقدام نماِید؛ اعم از خوردنِی، پوشِیدنِی، مسکن، ابزار و امکانات آشپزِی و مواد و لوازم بهداشتِی براِی نظافت.(١٥)
برخِی در مقام بِیان نِیازمندِیهاِی متعارف زوجه اِین هشت مصداق را ذکر کرده اند: طعام (خوردنِی)؛ اِدام؛ ِیعنِی نان و خورش که با نان ِیا برنج خورده مِی شود؛ لباس؛ فرش براِی نشستن؛ لوازم استراحت و خواب، همچون متکا، روانداز و زِیرانداز؛ وسائل پخت و پز و نوشِیدن و خوردن؛ لوازم نظافت؛ مسکن و خدمتکار در صورت نِیاز زوجه ِیا در صورتِی که شأن و منزلت زوجه مقتضِی آن باشد. در همه موارد ِیاد شده،