فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٧٠
از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، حج و دِیات سخن گفته اند.
آب ناودان در حال بارِیدن باران حکم آب جارِی را دارد و با ملاقات نجاست، نجس نمِی شود، مگر آنکه رنگ، بو ِیا مزه آن تغِیِیر کرده باشد.(١)
غسل ترتِیبِی زِیر ناودان(٢) همچنِین وضو گرفتن زِیر آن(٣) صحِیح است.
مستحب است طواف کننده هنگام رسِیدن به حجر اسماعِیل، به ناودان نظر کند و اِین دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ أدخلني الجنةَ و أجرنى مِنَ النَّارِ بِرَحمَتِكَ وَ عَافِنِي مِنَ السُّقِمِ وَ أوسع عَلَى مِنَ الرِزقِ الحَلالِ وَادْرَهُ عَلَى شَرَّ فَسَعَةِ الحِنِّ وَالإِنسِ وَ شَرَّ فَسَقَةِ العَرَبِ و العجم».(٤) و چون مقابل ناودان رسِید، رو به آن کند و اِین دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ أعتق رَقَبَتى مِنَ النّارِ وَ أوسع عَلَى مِنَ الرِّزْقِ الحَلالِ وَ ادرَ عَلَى شَرَّ فَسَقِةِ الجن والإنس و ادخلني الجنَّةَ برحمتك».(٥)
حاجِی در حج تمتع، از مکه احرام مِی بندد. برترِین مکان براِی احرام، مسجد الحرام و افضل مکان در مسجد، مقام ابراهِیم است. جمعِی برترِین مکان را مقام و زِیر ناودان دانسته اند؛ بدِین معنا که حاجِی مخِیر است نزد مقام ِیا زِیر ناودان احرام ببندد.(٦) برخِی بستن احرام زِیر ناودان را افضل دانسته اند.(٧) بعضِی فضِیلت زِیر ناودان را پس از مقام دانسته اند.(٨)
نصب ناودان به سمت کوچه غِیر بن بست ِیا خِیابان جاِیز است، به شرط آنکه زِیان و مزاحمتِی براِی رهگذران نداشته باشد، مانند آنکه عبور و مرور را دشوار ِیا راه را تارِیک کند؛ لِیکن نصب ناودان به سمت کوچه بن بست(← بن بست) جز با اذن دِیگر شرکا در آن کوچه، جاِیز نِیست؛ هرچند زِیان و مزاحمتِی نداشته باشد و در صورت نصب، ضامن خواهد بود. چنانچه ناودان نصب شده به سمت کوچه، بِیفتد و بر اثر آن جانِی ِیا مالِی آسِیب ببِیند، آِیا نصب کننده ضامن است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. جمعِی قائل به ضمان شده اند.(٩) در مقابل، جمعِی دِیگر، نصب کننده را ضامن ندانسته اند.(١٠)
(١) جواهر الكلام ٦/ ٣١٢ - ٣١٣ ؛ العروة الوثقى ١/ ٨٦.
(٢) جواهر الكلام ٣/ ١٠٠ - ١٠١ ؛ العروة الوثقى ٥٠٢/١.
(٣) العروة الوثقِی ١/ ٣٦٢.