فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٧٩
خون ِیاد شده محکوم به استحاضه است و در صورت فاصله به مقدار ده روز ِیا بِیشتر حِیض خواهد بود؛ لِیکن بنابر عدم لزوم فاصله، خون، حِیض است؛ هرچند فاصله مِیان آن دو کمتر از ده روز باشد.(٣) نفاس با صدق ولادت محقق مِی شود؛ خواه نوزاد تام متولد شود ِیا ناقص، حتِی به تصرِیح جمعِی اگر مضغه(← مضغه) باشد.(٤) برخِی علقه (←علقه) را نِیز در حکم ِیاد شده به مضغه ملحق کرده اند، به شرط آنکه مبدأ تكوّن انسان بودن آن با گواهِی قابله محرز باشد.(٥) برخِی در ثبوت حکم نفاس در وضعِیت عَلَقَه يا مُضغَه بودن جنِین اشکال کرده اند. (٦)
تحقق نفاس در فرض بِیرون آمدن خون از موضع معتاد، با عمل جراحِی (سزارِین) محل اختلاف است. بسِیارِی از معاصران آن را نفاس دانسته اند. (٧)
مدت نفاس: براِی کمترِین مدت نفاس حدِی تعِیِین نشده است و مِی تواند ِیک لحظه باشد؛ لِیکن در حد اکثر آن اختلاف است. بنابر مشهور، حد اکثر نفاس، همانند حِیض ده روز است.(٨)
جمعِی از قدما آن را هِیجده روز دانسته اند.(٩) از برخِی قدما ٢١ روز نقل شده است. (٢١) بعضِی مِیان زن صاحب عادت در حِیض و غِیر آن تفصِیل داده و گفته اند: صاحب عادت در مدت نفاس به عادتش رجوع مِیکند و غِیر صاحب عادت، همچون مبتدئه (←مبتدئه)، حد اکثر نفاسش هِیجده روز خواهد بود. (١١) بنابر قول مشهور -که حد اکثر نفاس، مانند حِیض ده روز است ـ اگر نفساء بِیش از ده روز خون ببِیند، صاحب عادت، مدت عادتش را نفاس و افزون بر آن را استحاضه قرار مِیدهد و غِیر صاحب عادت، ده روز را نفاس و باقِی را استحاضه محاسبه مِیکند، و اگر ده روز ِیا کمتر از آن خون ببِیند، همه آن را نفاس منظور مِیکند؛ خواه نفساء صاحب عادت باشد ِیا نباشد.(١٢)
نفاس دو قلو: زنِی که با فاصله، دو قلو زاِیِیده است، آغاز نفاس از ولادت نوزاد اوّل و باقِی اِیام نفاس اول از ولادت نوزاد دوم محاسبه مِیشود. بنابر اِین،