فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٦٣
زوج مفقود الاثر: زوجِی که مفقود است در صورتِی که خبر مرگش برسد، از تاريخ وصول خبر فوت، زوجه اش عده وفات نگه مِیدارد(← عـده) و پس از اتمام عده مِیتواند ازدواج کند؛(١) اما اگر خبر زنده بودن وِی درِیافت شود، همسرش باِید صبر کند؛ هرچند غِیبت زوج به درازا بکشد(← غِیبت). در اِین صورت، حاکم شرع نفقه زن را از مال شوهرش تأمِین مِی کند و چنانچه وِی مالِی نداشته باشد، کسِی را نزد زوج مِیفرستد تا نفقه همسرش را از او مطالبه ِیا وِی را بر آن مجبور کند و در صورت عدم امکان، نفقه زوجه را از بِیت المال مِی پردازد. (٢)
برخِی نسبت به پرداخت نفقه زوجه از بِیت المال اشکال کرده و گفته اند: در صورت متمكن بودن زن از تحصِیل نفقه اش، نفقه بر عهده خود او است و در صورت عدم تمکن، بر بر وِی هچون دِیگر فقرا از صدقات انفاق مِیشود و با نبودن صدقات، تأمِین نفقه وِی بر عهده مکلفان است. (٣)
اگر حِیات و مرگ مفقود الاثر هِیچ کدام معلوم نباشد، در صورتِی که وِی اموالِی داشته باشد که کفاف نفقه همسرش را بدهد، ِیا ولِی او و ِیا فردِی دِیگر عهده دار نفقه زن گردد، زن باِید صبر کند تا تکلِیف همسرش از جهت مرده ِیا زنده بودن، روشن شود. (٤)
چنانچه مفقود الاثر مالِی نداشته باشد و کسِی نِیز عهده دار نفقه همسر او نگردد، زن مِی تواند صبر ِیا به حاکم شرع مراجعه کند و بنابر مشهور، حاکم مدت چهار سال از زمان مراجعه زن براِی جست و جو از وضع زوج تعِیِین مِیکند و در اِین مدت، نفقه زن از بِیت المال پرداخت مِیگردد. اگر پس از گذشت چهار سال، خبرِی از مفقود به دست نِیامد، بنابر قول مشهور، حاکم به زن دستور مِیدهد عده وفات نگه دارد و با اتمام مدت عده، زن مِی تواند ازدواج کند. (٥)
در مقابل مشهور، برخِی گفته اند: اگر زوجه پس از گذشت چهار سال از ناپدِید شدنِ همسرش به حاکم مراجعه کند، حاکم به جست و جوِی وِی مِی پردازد و