از واجبات عمره و حج، تقصِیر؛ ِیعنِی کوتاه کردن ناخن ِیا موِی سر است که با انجام دادن آن در عمره تمتع، حاجِی از احرام خارج و همه محرمات احرام، بر او حلال مِیشود و در عمره مفرده نِیز همه محرمات، جز زن حلال مِیگردد و در حج، بنابر قول مشهور، تمامِی محرمات، جز زن، بوِی خوش و صِید حلال مِیگردد (← تقصير).

نکاح: گرفتن ناخن براِی دوشنده شِیر حِیوان، مستحب است تا حِیوان اذِیت نشود. (٢٦)

صِید و ذباحه: از نشانه هاِی حرام گوشت بودن حِیوان، داشتن چنگال است؛ خواه از چارپاِیان باشد، از قبِیل شِیر، ببر و پلنگ و ساِیر درندگان و ِیا از پرندگان، مانند عقاب، کرکس، باز و شاهين.(٢٧)

آِیا ذبح حـيـوان بـا نـاخـن هـنگام ضرورت جاِیز است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. مشهور متأخران حکم به جواز آن کرده اند.(٢٨)

ديات: بنابر مشهور، دِیه قطع ناخن هر انگشت از انگشتان دست و پا در صورتِی که نروِید ِیا سِیاه بروِید ده دِینار و در صورتِی که به رنگ سفِید بروِید پنج دِینار است.(٢٩) برخِی دِیه قطع ناخن از هر انگشت دست را پنج دِینار، ناخن انگشت شصت پا را سِی دِینار و ناخن هر انگشت از ساِیر انگشتان را ده دِینار دانسته اند. (٣٠)

(١) فرهنگ بزرگ سخن واژه «ناخن».

(٢) معالم الدين (قسم الفقه) ٢/ ٩١٣ ؛ هداية الامة ١/ ١٥٨-١٥٩.

(٣) وسائل الشيعة ٣٥٥/٧.

(٤) هداية الامة ١/ ١٥٩ – ١٦٠.

(٥) الدروس الشرعية ١/ ١٢٩.

(٦) مستند الشيعة ٦/ ١٥٨.

(٧) جواهر الکلام ٥/ ٣١٩.

(٨) الروضة البهية ٧/ ٣٣٩.

(٩) الدروس الشرعية ١/ ١١٧ ؛ روض الجنان ٣١١/١؛ العروة الوثقى ٢/ ٤.

(١٠) كتاب الطهارة (شيخ انصارِی) ٤/ ٤٣٨ – ٤٣٩.

(١١) تذكرة الفقهاء ٢/ ٢٢ ؛ منتهى المطلب ٧/ ١٦٦ ؛ مسالك الافهام ١/ ٩٦ ؛ مدارک الأحكام ٢ / ١٢١.

(١٢) الجامع للشرائع / ٥١.

(١٣) روض الجنان ١/ ٢٧٥.

(١٤) المعتبر ١/ ٢٧٨.

(١٥) الجامع للشرائع / ٥١؛ منتهى المطلب ٧/ ١٦٦ ؛ الحدائق الناضرة ٣/ ٤٦٩.

(١٦) جامع المقاصد ١/ ٣٧٧ ؛ الفوائد الملية / ٨٤.

(١٧) الخلاف ١/ ٦٩٥ ؛