فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٣٢
نرگس
نرگس [= نرجس]: گلِی خوش بو با ساقه اِی بارِیک و داراِی پِیاز، از خانواده سوسن.(١)
از آن به مناسبت در بابهاِی صوم و حج نام برده اند.
بنابر مشهور، بوِیِیدن گل، بوِیژه گل نرگس بر روزه دار مکروه است؛(٢) بلکه بر آن ادعاِی اجماع شده است.(٣) در برخِی رواِیات، از بوِیِیدن خصوص گل نرگس نهِی شده و علت آن چنِین بِیان شده که اِین گل، گلِ عجمها است. (٤)
برخِی گفته اند: عجمها هنگام روزه گرفتن اِین گل را مِی بوِیِیدند و معتقد بودند اِین کار، مانع گرسنگِی مِیشود.(٥)
برخِی کراهت را به گل نرگس اختصاص داده و بوِیِیدن ساِیر گلها را براِی روزه دار مکروه ندانسته و گفته اند: علت کراهت اِین گل، آن است که پادشاهان فارس، روزِی در سال را روزه مِی گرفتند و در آن روز، گل نرگس را بسِیار مِی بوِیِیدند تا تشنگِی آنان رفع شود و اِین اقدام تبدِیل به سنتِی در مِیان آنان شده بود؛ از اِین رو آل محمد علِیهم السلام در راستاِی مخالفت با آنان و عدم تشبه به اِیشان، از بوِیِیدن گل نرگس نهِی کرده اند.(٦)
(١) لغت نامه دهخدا و فرهنگ بزرگ سخن، واژه «نرگس».
(٢) مفاتيح الشرائع ١/ ٢٥١.
(٣) منتهى المطلب ٩ / ١٩٠.
(٤) وسائل الشيعة ١٠ / ٩٣.
(٥) الکافِی (کلِینِی) ٤/ ١١٢ – ١١٣.
(٦) المقنعة / ٣٥٧.
نرِی
نرِی: وِیژگِی جنس نرِینه (←نر)/ آلت تناسلِی نرِینه؛ اعم از انسان و حِیوان (←آلت تناسلِی).
نزاع ←دعوا
نزح
نَزح: کشِیدن آب چاه.
نزح در لغت به معناِی کشِیدن همه ِیا بِیشتر آب چاه آمده است.(١) مقصود از نزح در فقه، کشِیدن آب چاهِی است که با نجاست برخورد کرده، به اندازه هاِیِی که در شرع مقدس تعِیِین شده است. از آن در باب طهارت سخن گفته اند.