موضوع عرفِی عبارت است از لفظِی که به معناِی عرفِی اش موضوع حكـم ِیا احکامِی واقع شده باشد و شارع مقدس در معناِی آن -به حذف ِیا اضافه ـ تصرفِی نکرده باشد و لفظ به همان معناِی عرفِی که در زمان شارع به کار مِی رفته، در اِین زمان هم که مجتهد حکم را از آن استنباط مِیکند، به کار رود و معناِی آن تغِیِیر نکرده باشد. براِی تبِیِین موضوع عرفِی در صورت مبهم بودن آن، به عرف رجوع و سعه و ضِیق حدود آن از عرف گرفته مِیشود (←عرف). (←موضوع)

موضوع لغوى

موضوع لغوِی: مقابل موضوع عرفِی و شرعِی.

موضوع لغوِی عبارت است از لفظِی که در همان معناِی لغوِی خود، موضوع حکم ِیا احکامِی واقع شده باشد؛ لِیکن اِین معنا در زمان کنونِی که مجتهد حکم را استنباط مِیکند، نزد عرف، متروک شده باشد؛ خواه خود لفظ نِیز متروک شده ِیا در معناِیِی جدِید به کار رفته باشد. در اِین صورت، مجتهد براِی آگاهِی از معناِی لغوِی، به قول لغوِی که کاربردهاِی پِیشِین اِین لفظ را نقل مِیکند، رجوع مِی نماِید.