در رواِیات و به تبع در کلمات فقها براِی تعِیِین مسافتهاِی دخِیل در احکام شرعِی، از مِیل نِیز استفاده شده است، مانند پِیمودن ٢٤ مِیل، معادل هشت فرسخ که شرط قصر نماز مسافر است (←سفر). شرط اقامه نماز جمعه، عدم اقامه آن در کمتر از سه مِیل است (←نماز جمعه). شرط وجوب حج تمتع (← حج تمتع)، دور بودن محل زندگِی حج گزار از مکه بنابر قول منسوب به مشهور، به اندازۀ ٤٨ مِیل است (←آفاقِی) و بر کسانِی که فاصله محل زندگِی شان کمتر از آن است، حج افراد (←حج افراد) يا قران واجب مِیشود (←حج قران).

(١) الاوزان و المقادير / ١٣١ - ١٣٣.

مِیل اعظم

مِیل اعظم [= مِیل کلِی ]: بِیشترِین فاصله داِیره منطقة البروج از داِیره معدل النهار.

دايرة منطقة البروج يا دائرة البروج، داِیره اِی است از مشرق به مغرب، قرار گرفته در مِیان دوازده برج(← برج) که ضبط حرکات کواکب به وسِیله اِین داِیره است.

هر ِیک از دو داِیره فرضِی معدّل النهار و منطقة البروج، در دو نقطه ِیکدِیگر را قطع مِیکنند که اعتدالِین (اعتدال بهارِی و پاِیِیزِی) نامِیده مِیشود.

بِیشترِین فاصله دائرة البروج از داِیرة معدل النهار در دو نقطه اِی است که مقابل هم قرار دارند؛ نقطه انقلاب تابستانِی و نقطه انقلاب زمستانِی. زمانِی که خورشِید در اِین دو نقطه قرار مِیگِیرد، گفته مِیشود، در مِیل اعظم خود قرار گرفته است؛ بدِین معنا که بِیشترِین معدل النهار دارد. (٢)

فاصله را از مِیل اعظم خورشِید از معدل النهار در زِیج بهادرِی ٢٣ درجه و ٢٧ دقِیقه ثبت شده است و در زِیجهاِی قبل آن نِیز در ٢٣ درجه اختلافِی نِیست و تنها در دقِیقه ثانِیه آن اختلاف است که از ٥١ ِیا ٥٢ تا ٢٧ دقِیقه -بــه اختلاف بر حسب رصدهاِی صورت گرفته در طول زمان- ضبط گردِیده است.(٣) از آن به مناسبت در باب صلات، در بحث شناخت وقت زوال (وقت نماز ظهر) سخن گفته اند.