فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٣٧
مجاورت در مکه: به قول مشهور، اقامت گزِیدن مسافر در مکه مکرمه مکروه است؛ از اِین رو، مستحب است حاجِی ِیا عمره گزار پس از اتمام مناسک، مکه را ترک کند (١٤) (←مجاورت).
حج مکِیان: وظِیفه اهالِی مکه حج اِفراد (←حج افراد) ِیا قِران (حج قران) و افضل حج قرآن است. (١٥)
عدول اهل مکه از حج افراد ِیا قرآن به حج تمتع -كه وظِیفه غِیر مکِیان مِیباشد- در حال ضرورت، همچون بِیم از دشمن جاِیز است. جواز عدول در غِیر حال ضرورت محل اختلاف است. اکثر قائل به عدم جوازاند؛ (١٦) بلکه اِین قول مشهور است. (١٧) برخِی قائل بـه جـواز عدول شده اند. (١٨)
البته محل نزاع و اختلاف، عدول در حج واجب است و گرنه در حج مستحب ِیا حجِی که با نذر و مانند آن واجب شده، حج گزار مخِیر مِیان حج قران، افراد و تمتع است.(١٩)
کسِی که از مجاورت او در مکه دو سال گذشته و داخل سال سوم شده است، بنابر قول مشهور، حکم اهل مکه را دارد و وظِیفه اش حج افراد ِیا قران است (٢٠) (←مجاورت).
اتمام نماز در مکه: مکه از چهار مکانِی است که مسافر مخِیر است نمازهاِی چهار رکعتِی خود را در آنجا تمام ِیا قصر بخواند؛ گرچه تمام خواندن افضل است. البته در اِینکه اِین حکم اختصاص به مسجد الحرام دارد ِیا هـمه شهر مکه را در بر مِیگِیرد، مسئله اختلافِی است. قول دوم به مشهور نسبت داده شده است (٢١) (← اماکن اربع).
عبادت در مکه: بسِیار عبادت کردن در مکه مکرمه مستحب و نسبت به دِیگر مكانها، ثواب آن مضاعف است. در حدِیثِی از امام سجاد علِیه السلام آمده است: «ِیک ذکر تسبِیح در مکه برتر از مالِیات عراقِین (بصره و كوفه يا عراق عرب و عجم) است که همه را در راه خدا انفاق کند و کسِی که قرآن را در مکه ختم کند، نمِیرد تا آنکه رسول خدا صلّى الله علِیه و آله و جاِیگاهش در بهشت را ببِیند و روزه ِیک روز در مکه برابر روزه ِیک سال در غِیر مکه است».