فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٥٦
موالِی بنِی هاشم
مَوالِی بنِی هاشم: آزاد شدگانِ بنِی هاشم.
عنوان ِیاد شده بر کسانِی اطلاق مِی شود که ملک و بردۀ بنِی هاشم (←بنِی هاشم) بوده و آزاد شده اند. از آن به مناسبت در باب زکات نام برده اند.
زکات غِیر بنِی هاشم براِی بنِی هاشم حلال و روا نِیست (←زکات)؛ چنان که براِی بردگان آنان که تحت تکفل اِیشان قرار دارند روا نمِی باشد؛ لِیکن براِی بردگان آزاد شده آنان با برخوردارِی از شراِیط لازم، جاِیز و حلال است. برخِی حکم به کراهت آن کرده اند.(١)
(١) الإستبصار ٣٧/٢؛ مختلف الشيعة ٣/ ٢١٨- ٢١٩ ؛ الحدائق الناضرة ١٢/ ٢٢٠ – ٢٢١.
موت ← مرگ
مُوَثَّق؛ خبر ← حدِیث موفّق
مُوجِر ← اجاره
موجوء
مَوْجُوء: انسان ِیا حِیوان بِیضه کوبِیده شده.
موجوء از رِیشه «وَجَاً» به معناِی کوبِیدن است. موجوء، انسان ِیا حِیوانِی را گوِیند که بِیضه هاِیش را به حدِی بمالند ِیا بکوبند که فاسد شوند و بر اثر آن شهوت جماع از بِین رود. موجوء از اِین جهت شبِیه اخته [=خصِی] است؛ با اِین تفاوت که در اخته بِیضه ها بِیرون آورده مِیشوند(١) (←اخته). از آن به مناسبت در بابهاِی حج، تجارت و نکاح سخن گفته اند.
قربانِی کردن حِیوان موجوء در حج ِیا عِید قربان مکروه است؛ هرچند برخِی احتِیاط را در ترک قربانِی کردن چنِین حِیوانِی دانسته اند. (٢)
کوبِیدن بِیضه هاِی حِیوان، همانند اخته کردن آن مکروه است. برخِی اخته کردن حِیوان را حرام دانسته اند. بنابر قول به حرمت اخته کردن حِیوان، کوبِیدن بِیضه نِیز حرام خواهد بود.(٣)
کوبِیدن بِیضه هاِی انسان حرام است. (٤)
بنابر مشهور، وِجاء مرد همچون اختگِی او از عِیوبِی است که زن پس از عقد ازدواج در صورت جهل به آن مِی تواند عقد را فسخ کند. (٥)