مكارم جمع «مَكرُمَه» از «کرَم» ضدّ لئامت و پستِی و اخلاق جمع «خُلق» به معناِی خصلت و خوِی نفسانِی است. مکارم اخلاق عبارت است از خصلتها و خوِیهاِی پسندِیده و نِیک نفسانِی.(١) از آن به مناسبت در بابهاِی صلات، حج، جهاد و تجارت سخن گفته اند.

حکم: آراسته شدن به مکارم اخلاق، بوِیژه براِی قارِی و حامل قرآن مستحب است.(٢) از رسول خدا صلى الله عليه و آله رواِیت شده که فرمودند: بر انگِیخته شدم براِی اِینکه مکارم اخلاق را تمام گردانم،(٣) و در حدِیثِی دِیگر از آن حضرت آمده است: بر شما باد به مکارم اخلاق؛ زِیرا خداِی عزّوجلّ مرا به مکارم اخلاق بــر انگِیخت. (٤)

در رواِیات، از خصلت هاِیِی تحت عنوان مکارم اخلاق نام برده شده است، از جمله: ِیقِین، قناعت، شکر، رضا، حسن خلق، سخاوت، غِیرت، شجاعت، مروّت، حلم، صدق، اداِی امانت، حِیا، عفو، صله رحم بوِیژه با رحمِی که ارتباطش را قطع کرده است، مِیهمانِی دادن، اطعام فقِیر، بخشش نسبت به کسِی که انسان را از عطاِی خوِیش محروم کرده است، گفتن حق هرچند به زِیان خوِیش، مواسات با برادر دِینِی به وسِیله مال، عِیادت کردن از کسِی که به عِیادت انسان نمِی آِید، محبت به همساِیه، بسِیار ِیاد خدا کردن، هدِیه دادن و پذِیرفتن هدِیه و پرهِیزگارِی.(٥)