فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٨٨
مسئله محل اختلاف است. برخِی قول دوم را برگزِیده اند(٦٢) (←پول). برخِی گفته اند: در صورت فاحش و زِیاد بودن کاهش، به گونه اِی که عرف آن را اداِی دِین نداند، باِید معادل ارزش روز در نظر گرفته ِیا بر مبلغِی مصالحه شود. (٦٣)
بعضِی در صورت افزاِیش فاحش نرخ تورم، احتِیاط را در مصالحه با ِیکدِیگر دانسته اند. (٦٤)
مهر متعلّق خمس نِیست. بعضِی در صورت افزون بودن آن از مهر السنه، مقدار افزون را متعلّق خمس دانسته اند. (٦٥)
زنِی که مهرش کفاف هزِینه حج را مِیکند و آن را از شوهر خود طلبکار است، در صورتِی که شوهر قدرت اداِی آن را دارد و مطالبه آن نِیز مفسده اِی ندارد، باِید آن را مطالبه کند و به حج برود.(٦٦)
زن مِیتواند مهر خوِیش را به همسرش ببخشد. در اِین صورت همه مهر از آنِ زوج خواهد بود.(٦٧)
پدر و جد پدرِی زوجه مِی توانند بعض مهر را ببخشند؛ لِیکن حق بخشش همه آن را ندارند. بخشش بعض نِیز مشروط به وقوع طلاق قبل از آمِیزش است.(٦٨) چنان که زوج در فرض ِیاد شده مِیتواند نصف مهر را -که مستحق شده ـ به زوجه ببخشد؛ لِیکن ولِی زوج نمِی تواند از طرف او ببخشد. (٦٩)
(١) التنقيح الرائع ٢٠٦/٣؛ المهذب البارع ٣٨١/٣؛ کتاب النكاح (مکارم) ٦/ ٨.
(٢) نساء/ ٢٤
(٣) ٤.
(٤) ٤.
(٥) بقره / ٢٣٧.
(٦) المهذب البارع ٣/ ٣٨١.
(٧) المقنعة / ٥٠٩ ؛ مسالك الافهام ٨/ ١٩٩ و ٢١٨.
(٨) مسالك الافهام ٧/ ٤٣٩؛ جواهر الکلام ١٦٢/٣٠.
(٩) مفاتيح الشرائع ٢/ ٢٧٣؛ جواهر الکلام ٣١/ ٤٩.
(١٠) المبسوط ٤/ ٢٩٤ ؛ مسالك الافهام ٢٠٢/٨ ؛ مفاتيح الشرائع ٢٧٣/٢؛ جواهر الکلام ٣١/ ٤٩- ٥٠.
(١١) معالم الدين في فقه آل ِیاسِین ٢/ ٢١ ؛ مسالک الافهام ٨/ ١٥٨ - ١٥٩ ؛ جواهر الکلام ٣١/ ٣ – ٥.
(١٢) النهاية / ٤٦٩.
(١٣) جواهر الكلام ٣١/ ١٠-١١.
(١٤) النهاية / ٤٦٩ ؛ المهذب ٢/ ٢٠٠ ؛ الكافي في الفقه / ٢٩٣.
(١٥) المبسوط ٤/ ٢٩٠ ؛ کتاب السرائر ٢/ ٥٧٧؛ إرشاد الأذهان ٢/ ١٤ ؛ جواهر الكلام ٣١/ ١٣.
(١٦) کشف اللثام ٧/ ٤٠٣ - ٤٠٤ ؛ جواهر الکلام ٣١/ ٣٠.
(١٧) مختلف الشيعة ١٢٩/٧؛ كشف اللثام ٧/ ٤٠٢ - ٤٠٣ ؛ جواهر الکلام ٣١/ ١٣-١٤.
(١٨) الإنتصار / ٢٩٢.
(١٩) مسالك الافهام ٨/ ١٦٦ ؛ جواهر الکلام ٣١/ ١٣.
(٢٠) المقنع / ٣٣٩.
(٢١) الروضة البهية ٥/ ٣٤٦ ؛ جواهر الکلام ٣١/ ٢٦.