فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٢٩
ز. بلند نبودن سجده گاه از جاِی اِیستادن افزون بر ِیک خشت ِیا چهار انگشت بسته: عدم جواز بلندتر بودن مکان سجده از مکان اِیستادن، بِیش از مقدار ِیاد شده، مشهور مِیان فقها، (٢٦) بلکه به اتفاق و اجماع آنان نسبت داده شده است. (٢٧)
جمعِی گفته اند: پاِیِین تر بودن محل سجده از محل اِیستادن بِیش از مقدار ِیاد شده نِیز جاِیز نِیست؛ (٢٨) لِیکن بنا به گفته برخِی اكثر فقها تنها مورد نخست را ذکر کرده اند. (٢٩)
به تصرِیح برخِی تفاوت نمِیکند که مقدار اختلاف ِیاد شده به سبب شِیبدار بودن زمِین باشد ِیا غِیر آن.(٣٠)
بنابر قول برخِی حکم ِیاد شده (بلندتر نبودن سجده گاه از جاِی اِیستادن) نسبت به دِیگر اعضاِی هفتگانه سجده نِیز جارِی است. (٣١) برخِی رعاِیت آن را مطابق احتِیاط دانسته اند.(٣٢)
ح. عدم نجاست مکان نمازگزار: مکان نمازگزار نباِید نجس باشد به نجاستِی که به لباس ِیا بدن او سراِیت کند؛ لِیکن نسبت به نجاست غِیر سراِیت کننده، بنابر مشهور، در غِیر سجده گاه مانعِی ندارد. (٣٣)
برخِی گفته اند: عدم نجاست سراِیت کننده در مکان نمازگزار شرطِی مستقل نِیست و موضوعِیت ندارد؛ بلکه آنچه شرط است و موضوعِیت دارد، پاک بودن لباس و بدن نمازگزار است و وجود نجاست مسرِی در مکان موجب تفوِیت شرط ِیاد شده است؛ از اِین رو، نباِید مکان نمازگزار نجاست مسرِی داشته باشد. (٣٤)
ط. عدم محاذات زن و مرد: بنابر قول جمعِی، مرد و زن نباِید همزمان در ِیک مکان نماز بگزارند، به گونه اِی که زن محاذِی مرد ِیا جلوتر از او باِیستد و در صورت وقوع، نماز هر دو باطل است. (٣٥) اِین قول به مشهور قدما (٣٦) بلکه اکثر علما (٣٧) نسبت داده شده است؛ بلکه برخِی بر اِین قول ادعاِی اجماع کرده اند. (٣٨) در اِین حکم تفاوتِی مِیان نماز واجب و مستحب نِیست. (٣٩) البته در اِینکه شروع دو نماز با هم شرط بطلان آن دو است، ِیا تفاوتِی مِیان دو نماز همزمان و غِیر هم زمان نِیست، مسئله محل اختلاف است.