هِیچ ِیک از وجود، صحت و وجوب واجب (ذي المقدمه) متوقف بر مقدمه علمِی نِیست. آنچه بر آن متوقف است علم به امتثال و به جا آوردن تکلِیف است، مانند کسِی که جهت قبله را نمِیداند و به چهار طرف نماز مِیگزارد تا علم پِیدا کند رو به قبله نماز گزارده و تکلِیف را امتثال کرده است. از آن در اصول فقه سخن گفته اند.

به گفته اصولِیان، مقدمه علم ِیا علمِی از بحث مطرح مِیان آنان مبنِی بر اِینکه آِیا مقدّمه واجب، واجب است ِیا نه؟ خارج است؛ زيرا منشأ وجوب مقدمة علمِی عقل است، از اِین جهت که اطاعت مولا و تحصِیل اِیمنِی از عقوبت او را لازم مِی بِیند و مقدمۀ علمِی سبب آن مِیباشد؛ زِیرا مکلف با انجام دادن مقدمۀ علمِی به تحقق واجب علم پِیدا مِیکند.(١)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) حقائق الأصول ٢٢٣/١ ؛ آراؤنا في أصول الفقه ١/ ١٣٢ - ١٣٣ ؛ أجود التقريرات ١/ ٣٢١.

مقدمه مستحب

مقدمه مستحب مقدمه عمل مستحب.

مقدمه مستحب عبارت است از آنچه که به جا آوردن عمل مستحب، متوقف بر آن است.

هرگاه شارع مقدس عملِی را مستحب کند و به جا آوردن آن، متوقف بر مقدماتِی باشد، عقل رجحان انجام دادن مقدمات را براِی به جا آوردن آن عملِ مستحب، درک مِیکند؛ لِیکن آِیا ملازمه مـِیـان استحباب آن عمل و استحباب شرعِی مقدمات آن را نِیز درک مِیکند تا حکم به استحباب مقدمه مستحب گردد ِیا چنِین درکِی ندارد؟ مسئله محل اختلاف است.(١)