آب تحت مالکِیت انسان، در صورت افزون بودن از نِیاز خود و حِیوانات و کشاورزِی و باغهاِی او، مستحب است آن را راِیگان به مسلمانان بذل کند که به آن نِیاز دارند و فروختن چنِین آبِی مکروه است. (٢)

برخِی قدما بذل زاِید بر نِیاز به طور راِیگان را به مسلمانِی که براِی نوشِیدن خود ِیا حِیواناتش نِیازمند آن است، واجب، و براِی آبِیارِی زراعت وِی مستحب دانسته اند.(٣)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) مفتاح الكرامة ١٤/ ٥٦٥.

(٢) الاستبصار ١٠٧/٣؛ تحرير الأحكام ٢/ ٤٣٨ ؛ جامع المقاصد ٧/ ٥٥.

(٣) المبسوط ٣/ ٢٨١.

نطفه

نطفه: منِی/ ِیاخته اِی ترکِیب ِیافته از منِی مرد و زن.

نطفه در لغت بر منِی مرد و زن و نِیز ِیاخته و سلولِی مرکب از منِی مرد و زن که منشأ تكوّن انسان مِیشود، اطلاق شده است.(١) در قرآن کرِیم، آمده است: «(إِنَّا خَلَقنا الإنسانَ مِن نُطْفَةٍ أمشاج)؛(٢) ما انسان را از نطفه آمِیخته و مختلطِی (اسپرم و تخمک) آفرِیدِیم» و نِیز قرآن کرِیم، مراحل تكوّن جنِین را ِیادآور شده و نطفه را نخستِین مرحله آن دانسته است؛ سپس علقه و پس از آن، مُضغَه.(٣)

احکام نطفه به معناِی نخست در عنوان منِی آمده است (←منِی) در اِینجا به احکام نطفه به لحاظ نخستِین مرحله از مراحل پِیداِیِی و شکل گِیرِی خلقت انسان در رحم مِی پردازِیم که از آن، در بابهاِی طهارت، نکاح، طلاق، استِیلاد، ارث، حدود و دِیات سخن گفته اند.