فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٦٣
بنابر قول مشهور که موش را نجس نمِی دانند، چنانچه موش با لباس -در صورت تر بودن موش ِیا لباس - تماس پِیدا کند، در صورتِی که اثر تماس روِی لباس دِیده نشود، مستحب است بر موضع ملاقات آب پاشِیده شود و با وجود اثر، شستن موضع ملاقات مستحب مِیباشد.(٥) ظرفِی که در آن جرذ (موش بزرگِ صحراِیِی ِیا موش نر بزرگ) مرده باشد، آِیا باِید هفت بار شسته شود ِیا سه بار کفاِیت مِیکند و هفت بار مستحب مِیباشد؟ مسئله محل اختلاف است. برخِی نِیز دو بار شستن را کافِی دانسته اند. بعضِی، ِیک بار شستن که با آن ازاله نجاست شود و بعضِی دِیگر ِیک بار شستن پس از ازاله نجاست را در حصول پاکِی کافِی دانسته اند. (٦) برخِی اِین حکم را به انواع موش تعمِیم داده اند. (٧)
استفاده از سؤر (←سؤر) موش به خوردن ِیا وضو گرفتن از آن و غِیر آن بنابر قول مشهور مکروه است. (٨)
بنابر قول مشهور، چنانچه موشِی در چاه بِیفتد و متلاشِی شود، براِی تطهِیر، هفت دلو آب از چاه کشِیده مِیشود. البته در وجوب ِیا استحباب کشِیدن اِین مقدار آب از چاه، مِیان قدما و متأخران اختلاف است. مشهور مِیان متأخران، استحباب آن است(٩) (← آب چاه) و در صورت متلاشِی نشدن، بنابر مشهور، سه دلو کشِیده مِیشود. برخِی گفته اند: در هر صورت؛ چه متلاشِی شده باشد ِیا نه، هفت دلو کشِیده مِیشود.(١٠)
چنانچه فضله موش در ظرف روغن و ِیا شِیره جامد بِیفتد، فضله و اطراف آن که نجاست به آن سراِیت کرده، برداشته مِیشود و بقِیه پاک است؛ (١١) اما اگر روغن ِیا شِیره ماِیع و روان باشد، همۀ آن نجس مِی گردد. (١٢) کشتن موش خانگِی در حال احرام جاِیز، (١٣) لِیکن کشتن موش صحراِیِی حرام و موجب ثبوت کفّاره است و کفاره آن بنابر مشهور ِیک بزغاله نر مِیباشد (١٤) (جَدْى).
در تذکِیه پذِیر بودن(← تذکِیه) حشرات داراِی خون جهنده، همچون موش، اختلاف است. عدم تذکِیه پذِیرِی به مشهور نسبت داده شده است. (١٥)