مکلف به کسِی اطلاق مِیشود که واجد شراِیط عمومِی تکلِیف، از بلوغ، عقل و قدرت است و به همِین علت، اهلِیت توجه خطابهاِی شرعِی صادر شده از سوِی شارع مقدس را دارد و در برابر آنها مسئول است و باِید پاسخگو باشد؛ از اِین رو، در صورت مخالفت و نادِیده گرفتن آنها مستحق مؤاخده و کِیفر و در صورت امتثال، مستحق اجر و پاداش مِیباشد (←تکلِیف).

مکوک

مَکُّوک: پِیمانه اِی معروف در عراق.

مکّوک که جمع آن «مَکاکِیک» و «مَکاکِِیّ» آمده است، پِیمانه اِی است به اندازه ِیک صاع و نِیم(١) (←صاع). برخِی لغوِیان گفته اند: مقدار آن به اختلاف عرف مردم در مناطق مختلف، متفاوت است؛ از اِین رو، درباره حدِیثِی که از طرِیق عامه از رسول خدا صلى الله علِیه و آله در بارة وضو و غسل آن حضرت نقل شده و واژه «مکوک» و «مکاکِیک» در آن به کار رفته، گفته اند: مقصود از مکّوک در اِین حدِیث، ِیک مُدّ است (مُدّ). برخِی گفته اند: مقصود ِیک صاع مِیباشد.(٢) اندازه هاِی دِیگرِی نِیز براِی آن ذکر کرده اند. (٣)

(١) الصحاح (جوهرى)، المصباح المنير و لسان العرب واژه «مکک».

(٢) النهاية (ابن اثِیر)، واژه «مکک».

(٣) تاج العروس، واژۀ «مکک».

مکّه

مَکّه: شهرِی معروف و مقدس در حجاز.

مکه مهم ترِین شهر و از مقدس ترِین نقاط سرزمِین حجاز، بلکه کره خاکِی است. اِین شهر زادگاه رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و امِیر مؤمنان و حضرت فاطمه عليهما السّلام است و مسجد الحرام و کعبه معظم؛ قبله گاه مسلمانان در آن واقع شده است (←قبله).

شهر مکه مِیان دو رشته کوه محصور شده است و در فاصله هشتاد کِیلومترِی شرق درِیاِی سرخ و ٤٢٥ کِیلومترِی شهر مدِینه از طرِیق بزرگراه هجرت قرار دارد.(١)