فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٣
مصاهره
مُصاهَرَه: پِیوند خوِیشاوندِی حاصل از ازدواج.
مصاهره از رِیشه «صهر» و از باب مفاعله در فقه عبارت است از علقه خوِیشِی که به سبب ازدواج براِی هر ِیک از دو زوج با برخِی خوِیشان همسرش پِیدا و موجب حرمت ازدواج با آنان مِی شود.(١)
عنوان صهر در قرآن کرِیم در کنار نسب، از اسباب پِیداِیِی پِیوند خوِیشاوندِی شمرده شده و از اِین جهت
فقه ورود پِیدا کرده است. (٢)
آنچه در معناِی مصاهره گفته شد، معروف در لغت و عرف است؛ لِیکن فقها در فقه در اِین مقام، از امورِی دِیگر که سبب حرمت ازدواج مِیگردد، نِیز بحث و آنها را به مصاهره ملحق کرده اند، مانند آمِیزش، نظر و لمس به گونه مخصوص؛ از اِین رو، برخِی در معناِی مصاهره توسعه داده و آن را اِین گونه تعرِیف کرده اند: علقه اِی که مِیان دو طرف با نزدِیکان ِیکدِیگر به سبب ازدواج ِیا آمِیزش ِیا نظر و ِیا لمس پدِید مِی آِید.(٣) از احکام مصاهره در باب نکاح سخن گفته اند.
اسباب حرمت ازدواج: مصاهره، آمِیزش، نظر و لمس به گونه اِی خاص از اسباب نشر حرمت ازدواج نسبت به اشخاصِی است که به تفکِیک به احکام هر ِیک اشاره مِیشود.
الف. مصاهره: ازدواج صحِیح؛ خواه دائم ِیا موقت، سبب دو نوع حرمت مِی شود:
١. حرمت ابدِی: مورد آن عبارت است از حرمت ازدواج زوج با مادر همسرش و ازدواج زوجه با پدرشوهر و نِیز فرزندان شوهرش از زنِی دِیگر به مجرد عقد نکاح؛ هر چند آمِیزشِی مِیان زوجِین صورت نگرفته باشد. همچنِین ازدواج زوج با دختر همسر خود [=ربِیبه] در صورت آمِیزش با همسرش. (٤)
٢. حرمت جمع: مورد آن عبارت است از ازدواج با خواهر زن تا زمانِی که همسرش را طلاق نداده است(٥) (←ازدواج).