قصاص: آِیا جناِیات عمدِی نابِینا به منزله جناِیات کودک و دِیوانه است. در نتِیجه قصاص در آنها ثابت نخواهد بود؛ بلکه دِیه ثابت مِیشود و دِیه آن نِیز بــر عاقله (←عاقله) خواهد بود؛ ِیا حکم جناِیات عمدِی بِینا را دارد و موجب ثبوت قصاص مِیشود؟ مسئله محل اختلاف است (٢١) (← قاعدة عمد الأعمى خطأ).

اگر کسِی چشم نابِینا را آسِیب بزند و از بِین ببرد، چشم سالم و بِیناِی آسِیب زننده قصاص نمِی شود؛ بلکه دِیه بر عهده اش ثابت مِیگردد. (٢٢)

ديات: بنابر مشهور، دِیه از بِین بردن چشم نابِینا، ِیک سوم دِیه چشم سالم است (٢٣) (←چشم).

(←بِیناِیِی)

(١) مسالك الافهام ١/ ١٥٧ ؛ مدارك الأحكام ٣/ ١٣٤؛ الحدائق الناضرة ٦/ ٤٠٣ - ٤٠٤ ؛ جواهر الکلام ٧/ ٣٩٧.

(٢) الخلاف ٣٠٢/١.

(٣) روض الجنان ٢/ ٦٠٢ ؛ تحرير الأحكام ١/ ٢١٠.

(٤) المبسوط ١/ ١٥٥ ؛ الجامع للشرائع / ٩٨ ؛ غاية المرام ١/ ١٧٣؛ ذخيرة المعاد ٣٠٧.

(٥) المعتبر ٢/ ٤٤٣؛ تذكرة الفقهاء ٤/ ٢٩٨.

(٦) نهاية الإحكام ٢/ ١٥.

(٧) جواهر الكلام ١١/ ٢٥٧- ٢٥٨ و ٣٣٣.

(٨) ١٦/ ٢٧٦.

(٩) ١٧/ ٢٨١.

(١٠) ٢١/ ١٩.

(١١) ٧٣-٧٧.

(١٢) ٢٣٨-٢٤٠؛ منهاج الصالحين (خوِیِی) ١/ ٣٩٣.

(١٣) منهاج الصالحِین (خوِیِی) ١/ ٣٩٢-٣٩٣.

(١٤) مختلف الشيعة ٤/ ٤٤٠.

(١٥) جواهر الكلام ٣٠/ ٣٣٨ – ٣٣٩.

(١٦) ٣٣/ ٢٠٤.

(١٧) ٣٤/ ٦.

(١٨) ١٨٩.

(١٩) الأنوار اللوامع ١٤/ ١٨ ؛ جواهر الکلام ٤٠/ ٢١.

(٢٠) جواهر الکلام ٤١/ ١٥٠-١٥٣.

(٢١) مختلف الشيعة ٩/ ٣٤٧ – ٣٤٨.

(٢٢) جواهر الكلام ٤٢/ ٣٧١.

(٢٣) ٤٣/ ١٨٥ - ١٨٦ ؛ المهذب البارع ٥/ ٣٠٩ - ٣١٠ ؛ کشف اللثام ١١/ ٢٠٨.

ناپدرِی

ناپدرِی: پدر اندر.

منظور از ناپدرِی مردِی است که با مادر انسان ازدواج کرده است و پدر واقعِی او نِیست. از احکام مرتبط با آن به مناسبت در باب نکاح سخن گفته اند.

ازدواج انسان با زنِی که همسر ناپدرِی بوده و نِیز با دختر، مادر و خواهر ناپدرِی، جاِیز و صحِیح است.(١)