فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٦٣
متولِی وقف و وصِیت: واقف مِی تواند براِی وقف متولِی نصب کند؛(٤) چنان که موصِی مِیتواند کسِی را به عنوان وصِی بگمارد(← وصاِیت).
اقامه حدود: اقامه حدود از شئون امام معصوم عليه السّلام ِیا منصوب از جانب او است(٥) (←حدود).
(١) احزاب /٦.
(٢) العروة الوثقى ٢/ ١٥.
(٣) القواعد الفقهية (بجنوردِی) ٦/ ٢٥٣ – ٢٥٤.
(٤) جواهر الکلام ٢٨/ ٢٢ ؛ العروة الوثقى [تكملة] ٢/ ٢٢٧ – ٢٣١.
(٥) جواهر الكلام ٢١/ ٣٨٦ و ٣٩٩.
نصب
نُصُب: سنگ نصب شده گرد کعبه در دوران جاهلِی/ بتها.
در قرآن کرِیم در شمار حِیواناتِی که خوردن آنها حرام گشته «ما ذُبِحَ عَلى النُصب؛ يعنى حيوان قربانِی شده براِی نُصُب» آمده است؛(١) چنان که در آِیه اِی دِیگر، انصاب در کنار خَمر، مَِیْسر و اَزلام، پلِیدِی اِی که کارِی شِیطانِی به شمار مِی رود، شمرده شده و مؤمنان به اجتناب از آن امر شده اند. (٢)
در مفرد ِیا جمع بودن لفظ «نُصُب» مِیان لغوِیان اختلاف است. برخِی آن را جمع و مفردش را «نصِیبه» و برخِی دِیگر «نصاب» دانسته اند. در مقابل، بــرخــِی لغوِیان آن را مفرد و جمعش را «انصاب» دانسته اند. (٣)
در معناِی «نُصُب» در آِیه شرِیفه مِیان مفسران اختلاف است. بعضِی آن را به، سنگهاِی نصب شده در اطراف کعبه در دوره جاهلِی که براِی تقرب جستن به بتها روِی آنها قربانِی مِیکردند، معنا کرده اند.
تعداد اِین آنها ٣٦٠ سنگ ذکر شده است؛ لِیکن بعضِی دِیگر نُصُب را بتهاِیِی مِیدانند که آنها را مِی پرستِیدند.(٤) بنابر اِین، مفاد آِیه شرِیفه حِیوانِی خواهد بود که براِی بت يا بتها قربانِی مِیشد.
بر پاِیه رواِیتِی، انصاب در آِیه نود سوره مائده -که بنابر قول برخِی لغوِیان جمع نصب است ـ به معناِی حِیوانِی است که مشرکان براِی خداِیانشان قربانِی مِی کردند. (٥)
از عنوان ِیاد شده به مناسبت درباب اطعمه و اشر به سخن گفته اند.