-هرچند مرطوب ـ با آن تماس پِیدا کند، نجس نمِیشود و حکم نجاست تنها با نِیت برطرف مِیشود، مانند نجاست بدن جنب و حائض که نجاستِی معنوِی و باطنِی است نه ظاهرِی، و زوال آن متوقف بر غسل است. نجاست عِینِی مقابل آن، عبارت است از نجاستِی که با رطوبت، سراِیت و شِیء پاک دِیگر را نجس مِی کند.

٢. نجاست حکمِی عبارت است از نجاستِی که نه جِرم دارد و نه عِین محسوس و قابل اشاره؛ لِیکن اگر چِیزِی مرطوب با آن تماس پِیدا کند نجس مِی شود، مانند ادرار خشک شده بر لباس. نجاست عِینِی مقابل آن، عبارت است از نجاست محسوس و قابل اشاره، همچون خون، غاِیط و ادرار قبل از خشک شدن.

٣. نجاست حکمِی عبارت است از عِین نجس تطهِیر پذِیر، مانند بدن بِی جان انسان پس از سرد شدن و قبل از غسل. نجاست عِینِی مقابل آن، عبارت است از عِین نجس تطهِیر ناپذِیر، همچون سگ و خوک.(١)

برخِی معناِی چهارمِی به آن افزوده و گفته اند: نجاست حکمِی، نجاستِی است که شارع مقدس حکم به شست و شوِی آن کرده است؛ بدون آنکه حکم دِیگر نجاستهاِی عِینِی را داشته باشد؛ به اِین معنا که نجاست آن به چِیزِی دِیگر سراِیت نمِیکند، مانند کسِی که بدن مِیت را قبل از غسل بدون رطوبت مس کند که بنابر قول به نجاست محل تماس با بدن مِیت، نجاست آن، نجاست حکمِی به معناِی چهارم خواهد بود؛ زِیرا شارع حکم به شست وشوِی محل تماس کرده است؛ لِیکن نجاست آن به چِیز دِیگر سراِیت نمِیکند، حتِی اگر چِیز پاک مرطوب با آن محل ملاقات کند. (٢)

(١) إيضاح الفوائد ١/ ٦٥ - ٦٦ ؛ جامع المقاصد ١/ ٤٦٠ - ٤٦١ ؛ الحدائق الناضرة ٥/ ٢٤٠.

(٢) فوائد القواعد / ١٣٤ - ١٣٥.

نجاست خوارِی

نجاست خوارِی [= جَلَل ]: تغذِیه حِیوان حلال گوشت از مدفوع انسان.

حِیوان حلال گوشتِی که تنها از مدفوع انسان تغذِیه مِیکند، نجاست خوار ِیا جَلال نامِیده مِیشود.(١)