فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٩٨
مانند اِینکه وارث مِیت، شوهر، دو برادر مادرِی و ِیک برادر پدرِی باشند که قبل از تقسِیم مِیراث، شوهر نِیز مِی مِیرد و از خود دو پسر و ِیک دختر از زنِی دِیگر بر جاِی مِیگذارد؛ سپس قبل از تقسِیم اموال، ِیکِی از پسرها نِیز مِی مِیرد و از خود ِیک پسر و دو دختر باقِی مِیگذارد.
در فرض ِیاد شده، فرِیضه اول شش سهم است؛ زِیرا هر ِیک از برادرها ِیک سهم و شوهر نصف ماترک را به ارث مِیبرند که در مجموع شش سهم مِیشود. سه سهم از اِین شش سهم به شوهر مرده مِیرسد و نسبت بِین اِین سه سهم با سهام ورثه شوهر -که پنج سهم مِیباشد - تباِین است و طبق قاعده تباِین، تعداد سهام ورثه؛ ِیعنِی پنج -در شش سهم فريضة نخست ضرب و حاصل آن، سِی سهم مِی شود؛ پانزده سهم از آنِ شوهر مرده است که از آن، شش سهم به هر ِیک از پسرها و سه سهم به دختر مِیرسد. سپس نسبت سهام پسرِ مرده -که در مثال شش سهم است ـ با سهام ورثه اش -که چهار سهم مِیباشد ـ توافق به نصف است.
بنابر اِین، وفق سهام ورثه او (دو)، در سِی (حاصل فرِیضه اول و دوم) ضرب و حاصل آن (شصت سهم)، مِیان ورثه بدِین گونه تقسِیم مِیشود: سِی سهم شوهر مِیان فرزندانش؛ هر ِیک از دو پسرش دوازده و دخترش، شش سهم تقسِیم مِیگردد و از دوازده سهم پسر مرده، شش سهم آن به پسر و شش سهم دِیگر به دو دختر؛ هر کدام سه سهم مِیرسد. و اگر نسبت مِیان سهام مِیت سوم و ورثه او تباِین باشد، در اِین صورت نِیز همچون فرض پِیشِین عمل مِیشود، با اِین تفاوت که در اِین فرض، تعداد سهام ورثه -نه وفق سهام آنها ـ ضرب در حاصل فرِیضه اول و دوم مِی شود.(٢)
(١) كشف اللثام ٩/ ٥٤٨؛ مسالك الافهام ١٣/ ٣٠٦.
(٢) الروضة البهية ٨/ ٢٥٢ - ٢٦٠ ؛ جواهر الکلام ٣٩/ ٣٥٢ - ٣٥٨ ؛ جامع عباسِی/ ٤١٠ - ٤١١.
مناسک
مَناسِک: اعمال حج و عمره.
مناسک جمع منسَک از نُسُک به معناِی عبادت و طاعت است.