در جاِیِی که شخص بمِیرد و مالِی باقِی بگذارد و قبل از تقسِیم ارث توسط ورثه، بعضِی از آنان بمِیرند؛ و از آنجا که با مرگ بعضِی ورثه، سهام از عددِی به عددِی دِیگر و نِیز شمار مجموع ورثه از رقمِی به رقمِی دِیگر منتقل مِی شود، به مجموع اِین مسائل مناسخه اطلاق شده است. نسخ در معناِی ابطال نِیز به کار مِیرود (←نسخ) و چون با مرگ ِیکِی از ورثه، تقسِیم اوّلِی باطل مِیشود از اِین جهت نِیز اطلاق مناسخه صحِیح است.(١) از عنوان ِیاد شده در باب ارث سخن گفته اند.

حکم: اگر کسِی بمِیرد و مالِی باقِی بگذارد و قبل از تقسِیم اموال او مِیان ورثه، ِیکِی از ورثه بمِیرد و بقِیه بخواهند به روش مناسخه مِیراث را تقسِیم کنند، با در نظر گرفتن وارث مِیت اول با وارث مِیت دوم، مسئله چهار صورت پِیدا مِی کند.

١. وارثان مِیت دوم همان وارثان مِیت اول باشند و سبب ارث بردن آنان از مِیت دوم نِیز با سبب ارث بردن از مِیّت اوّل ِیکِی باشد، مانند اِینکه وارث مِیت چهار برادر و دو خواهر باشند و قبل از تقسِیم ارث، دو برادر و ِیک خواهر بمِیرند و وارث آنها دو برادر و ِیک خواهر باقِی مانده باشد، در چنِین فرضِی، وارثان مِیت دوم همان وارثان مِیت اول اند و جهت استحقاق نِیز در هر دو، نسبت برادرِی و خواهرِی است.

در اِین صورت، مِیت دوم در نظر گرفته نمِی شود و دو مال الارث ِیک مال منظور و مِیان خواهر و دو برادرِ باقِی مانده تقسِیم مِیشود. اگر برادر و خواهر، پدرِی ِیا پدرِی و مادرِی باشند، برادر دو برابر خواهر ارث مِی برد؛ اما اگر مادرِی باشند، مال الارث مِیانشان مساوِی تقسِیم مِیگردد.

٢. وارثان مختلف باشند، اما جهت استحقاق ارث ِیکِی باشد، مانند اِینکه ورثه مِیت دو پسرش باشند و قبل از تقسِیم مِیراث ِیکِی از آن دو بمِیرد و وارث مِیت دوم پسرش باشد. در اِین فرض، ورثه ميت دوم غِیر از ورثه ميت اول است، لِیکن جهت استحقاق ِیکِی (فرزندِی) است.