فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٠٩
اگر زمِین سفت نباشد؛ به گونه اِی که آب بر آن جارِی شود و نِیز به گونه اِی نباشد که آب در آن فرو رود؛ بلکه بر روِی آن باِیستد، بنابر قول به نجاست غساله، جز با القاِی کر بر آن ِیا باران و ِیا خورشِید قابل تطهِیر نِیست.
اگر زمِین سست باشد؛ به گونه اِی که آب در آن فرورود، مانند زمِین شنزار، با رِیختن آب قلِیل، ظاهر آن پاک مِیشود و باطنش -بنابر قول به نجاست غساله - نجس خواهد بود. برخِی به جهت عدم صدق انفصال غساله، در طهارت ظاهر آن نِیز اشکال کرده اند. (٣٢)
آلات تطهِیر، از قبِیل دست و ظرفِی که در آن شِیء نجس شسته مِیشود، به تبع پاک شدن آن شِیء، پاک مِیشوند و نِیازِی به شستن دوباره آنها نِیست. (٣٣)
٢. زمِین: زمِین با شراِیطِی ته کفش و کف پا را با راه رفتن روِی آن و ِیا کشِیدن آن بر زمِین، پاک مِیکند. در مطهر بودن زمِین، تفاوتِی مِیان اجزاِی آن، از خاک، رِیگ، سنگ و حتِی گچ نِیست؛ هرچند ثبوت حکم نسبت به بعضِی مصادِیق، همچون گچ پخته، آسفالت و ِیا زمِین فرش شده به چوب و مانند آن، از جهت شک در صدق عنوان زمِین بر آنها محل بحث است (٣٤) (←زمِین).
٣. خورشِید: خورشِید با شراِیطِی، زمِین و اشِیاِی غِیر منقول، همچون ساختمان و اشِیاِی به کار رفته در آن از قبِیل در و پنجره را پاک مِیکند.
آنچه روِی زمِین قرار دارد، از قبِیل سنگ، خاک و گل تا وقتِی روِی زمِین است، حکم زمِین و با برداشته شدن از زمِین حکم ساِیر منقولات را دارد. درختان و گِیاهان قبل از کندن و چِیدن همِین حکم را دارند. ثبوت اِین حکم درباره مِیوه بر درخت، محل بحث است.
از منقولات، حصِیر و بورِیا بنابر مشهور ملحق به زمِین اند.
خورشِید، اشِیاِی ِیاد شده را که با بول ِیا بنابر مشهور، با هر نجاست ماِیع ِیا جامد دِیگرِی که عين آن زاِیل شده و رطوبتش باقِی مانده، نجس شده باشد، پاک مِیکند (٣٥) (←خورشِید).