فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٣٠
بنابر اول، نماز آن که بعد شروع کرده باطل خواهد بود و آن که قبل شروع کرده، نمازش صحِیح است؛ لِیکن بنابر دوم، نماز هر دو باطل است؛ خواه هم زمان شروع کرده باشند ِیا ِیکِی پس از دِیگرِی آغاز کرده باشد. قول دوم به ظاهر کلمات علما (٤٠) و ظاهر بسِیارِی از آنان(٤١) بلکه مشهور (٤٢) نسبت داده شده است؛ لِیکن جمعِی قائل به قول نخست شده اند.(٤٣)
بنابر مشهور، حکم ِیاد شده، به مکلف (بالغ عاقل) اختصاص دارد و شامل غِیر مکلف؛ اعم از دختر و پسر نمِیشود. (٤٤)
قول مقابل حرمت، کراهت محاذات زن و مرد ِیا جلوتر بودن زن از مرد در نماز است. اِین قول به اکثر متأخران نسبت داده شده است (٤٥) و بسِیارِی به آن تصرِیح کرده اند. (٤٦)
حرمت ِیا کراهت، با وجود حاِیل مِیان مرد و زن ِیا وجود فاصله به مقدار ده ذراع (٤٧) (← ذراع) بر طرف مِیشود. در حکم ِیاد شده تفاوتِی مِیان محرم و نامحرم نِیست. (٤٨)
برخِی مکه (مسجد الحرام) را از حکم ِیاد شده استثنا کرده و محاذات زن و مرد ِیا جلوتر بودن زن در نماز را حرام ِیا مکروه ندانسته اند. (٤٩)
ِی. جلوتر نبودن از قبر معصوم علِیه السلام: بنابر قول برخِی نباِید مکان اِیستادن نمازگزار، برابر ِیا جلوتر از قبر معصوم علِیه السّلام باشد.(٥٠)
مکانهاِی مستحب: مستحب است انسان نمازهاِی خود را در مسجد بخواند. مساجد در فضِیلت با ِیکدِیگر متفاوت اند. با فضِیلت ترِین آنها مسجد الحرام (← مسجد الحرام)؛ سپس مسجد النبِی صلِّی الله عليه و آله (←مسجد النبِی)؛ سپس مسجد کوفه (←مسجد کوفه) و مسجد الاقصى (←مسجد الاقصِی)؛ سپس مسجد جامع و بعد از آن مسجد محله بعد از آن مسجد بازار است. البته براِی زنان نماز خواندن در خانه مستحب است. همچنِین نماز خواندن در حرم معصومان عليهم السلام مستحب؛ بلكه افضل از مساجد است.(٥١)