فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٣٦
در قرآن کرِیم از مکّه با نامهاِیِی چون «أُمّ القُرى»،(٢) «بَکّه»(٣) و «بلد امِین»(٤) ِیاد شده است؛ چنان که از آن به «بلد حرام»(٥) نِیز نام برده شده است.
از احکام مکه در بابهاِی طهارت، صلات، حج و و تجارت سخن گفته اند.
فضِیلت: مکه مکرمه داراِی حرمت، فضِیلت و قداست وِیژه اِی است؛ از اِین رو، احترام و تعظِیم آن واجب مِیباشد. در رواِیتِی از امام صادق علِیه السّلام، مكه محبوب ترِین زمِین نزد خداِی تعالِی شمرده شده است(٦) و در رواِیتِی دِیگر از امام باقر عليه السلام خوابِیدن در مکه برابر با شب زنده دارِی در شهرهاِی دِیگر دانسته شده است. (٧)
آداب ورود به مکه: غسل کردن براِی داخل شدن در مکه، جوِیدن اذخر (←اذخر) و داخل شدن از بالاِی مکه (مَعلاة) با سکِینه و وقار، مستحب(٨) و احرام (←احرام) بستن به حج ِیا عمره براِی دخول مکه از خارج حرم واجب است؛ مگر افرادِی که استثنا شده اند. (٩)
کسِی که از مکه خارج شده، لِیکن از محدوده حرم بِیرون نرفته است، آِیا براِی ورود به مکه واجب است احرام ببندد ِیا نه؟ برخِی گفته اند: وجوب احرام براِی دخول مکه تنها در صورتِی است که دخول از خارج حرم باشد. در غِیر اِین صورت، احرام بستن واجب نِیست؛ (١٠) لِیکن برخِی دِیگر گفته اند: اگر مسئله (عدم وجوب احرام در صورت فوق) اجماعِی نباشد ِیا سِیره قطعِی بر آن وجود نداشته باشد، اطلاق نصوص و فتاوا ِیا عموم آن دو بر وجوب احرام براِی دخول در مکه مطلقا دلالت دارد؛ (١١) از اِین رو، برخِی در مسئله احتِیاط را در احرام بستن دانسته اند؛ (١٢) بلکه بعضِی آن را واجب دانسته اند. (١٣)
حرم مکه: حرم مکه محدوده اِی از اطراف مسجد الحرام است کـه بـا نشانه هاِیِی علامت گذارِی و مشخص شده و داراِی احکامِی وِیژه است، از قبِیل استحباب غسل، وجوب احرام بستن براِی داخل شدن در آن، حرمت صِید و کندن گِیاه آن (←حرم).