سبق و رماِیه: در مسابقه تِیر اندازِی، جمعِی مماثل بودن ابزار تِیر اندازِی از حيث نوع را شرط دانسته اند، مانند اِینکه هر دو کمان عربِی ِیا فارسِی باشند (١١) (←رماِیه). در مسابقه با حِیوانات، همچون سوارکارِی، باِید حِیوانها در نوع مماثل هم باشند. (١٢)

نکاح: زن و مرد مِیتوانند به هر ِیک از اعضاِی هم جنس خود، جز عورت (←عورت) نگاه کنند (١٣) (←نگاه).

غصب: باز گرداندن مال غصبِی به صاحبش بر غاصب واجب است و در صورت تلف شدن نزد غاصب، چنانچه مثلِی باشد، باِید مثل آن برگردانده شود (١٤) (←غصب).

قصاص: در قصاص نفس، مماثلت در دِین در صورت مسلمان بودن قاتل و مماثلت در حرِیت در صورت آزاد بودن قاتل و مماثلت در عقل در صورت عاقل بودن قاتل شرط است(١٥) (← قصاص نفس).

در قصاص اعضا، علاوه بر مماثلت در آنچه در قصاص نفس گذشت، مماثلت در سلامت نِیز شرط است؛ البته نه از هر عِیب؛ بلکه سلامت از شلِی. بنابر اِین، عضو سالم در برابر عضو شـل قصاص نمِیشود. چنان که مماثلت در محل نِیز شرط مِیباشد. بنابر اِین، اگر دست راست را قطع کرده است، دست راست جانِی قطع مِی شود. همچنِین مماثلت در اصلِی و زاِید بودن عضو نِیز شرط است؛ ِیعنِی عضو اصلِی در برابر عضو اصلِی و عضو زاِید در برابر عضو زاِید قصاص مِی شود (١٦) (← قصاص طرف).

(١) العروة الوثقِی ١/ ٥١٨ – ٥١٩.

(٢) ٥٤١.

(٣) الحدائق الناضرة ٣/ ٣٩٢ - ٤٠٣ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٣ – ٣٦.

(٤) الحدائق الناضرة ٩/ ٧٩؛ جواهر الكلام ١١ / ١٠١.

(٥) الروضة البهِیة ١/ ٧٦٢-٧٦٣ ؛ جامع المسائل (بهجت) ١/ ٢٦٤.

(٦) مستند الشيعة ٧/ ٣٤٤؛ العروة الوثقى ٣/ ٩١.

(٧) العروة الوثقى ٤/ ٥٣٧ – ٥٣٨.

(٨) جواهر الكلام ٢٠/ ١٨٩-١٩٠.

(٩) ٢٥٠ - ٢٥١ ؛ مهذب الأحكام ١٣/ ٢٤٧.

(١٠) مهذب الأحكام ٢١/ ٤٥ – ٤٦.

(١١) الأنوار اللوامع ١٢/ ٢٢٩.

(١٢) صيغ العقود و الايقاعات (قزوِینِی)/ ١٤٢.

(١٣) جواهر الکلام ٢٩/ ٧١ - ٧٢ ؛ العروة الوثقى ٥/ ٤٩٣ – ٤٩٤.

(١٤) جواهر الکلام ٣٧/ ٨٥.

(١٥) ٤٢ / ٨١ ، ١٥٠ ، ١٧٧ و ١٨٤.

(١٦) ٣٤٣ – ٣٥١.