١. نگاه واجب: بنابر قول مشهور، بر قاضِی واجب است به دو طرف دعواِیِی که هر دو مسلمان ِیا کافراند نگاهِی برابر داشته باشد. برخِی قائل به استحباب آن شده اند (٣) (←قضاوت).

٢. نگاه مستحب: نگاه در اِین موارد مستحب است: نظر به آل محمّد عليهم السلام؛ قرآن کرِیم؛ کعبه مشرفه؛ پدر و مادر از روِی رأفت و مهربانِی؛ عالم؛ صالحان و نِیکان ذرِیه رسول خدا صلى الله عليه و آله (٤) (←بنِی هاشم)؛ دُرّ نجف(٥) (← در نجف)؛ سجده گاه در نماز در حال قِیام و قرائت؛ بِین قدمها در حال رکوع؛ سمت نوک بِینِی در سجده؛ کف دستها در قنوت؛ دامان در تشهد؛(٦) آفاق آسمان پس از برخاستن براِی نماز شب و خواندن دعاِی وارد شده (٧) و هنگام رفتن به مصلِی براِی گزاردن نماز عِید (←نماز عِید) براِی امام.(٨)

٣. نگاه مکروه: نگاه در موارد ذِیل مکروه است: نگاه به آسمان(٩) (←آسمان)، نقش انگشتر، قرآن و کتاب در حال نماز؛ (١٠) نگاه مؤذن به سمت چپ و راست در اثناِی اذان؛ (١١) نگاه هر ِیک از زن و شوهر به عورت ِیکدِیگر پس از مرگ، بنابر قول برخِی؛(١٢) نگاه به فرج همسر هنگام آمِیزش بنابر مشهور. (١٣)

برخِی کراهت را تعمِیم داده و گفته اند: نگاه به فرج همسر مطلقا مکروه است؛ هرچند در حال آمِیزش کراهتش شدِیدتر و از آن شدِیدتر، نگاه به درون فرج است،(١٤) و نگاه به صورت و کف دست زن نامحرم بدون قصد لذت، بنابر قول برخِی.(١٥) نگاه به پشت زنان نامحرم.(١٦)

٤. نگاه حرام: نگاه به موِی سر و بدن زن نامحرم، جز صورت و کف دست بر مرد حرام است؛ چه به قصد لذت و چه بدون آن؛ (١٧) چنان که نگاه کردن به صورت و کف دست نِیز به قصد لذت حرام خواهد بود؛ ليكن بدون قصد لذت، مسئله محل اختلاف است.(١٨) همچنِین نگاه زن به بدن مرد نامحرم، جز صورت و کف دست مطلقا حرام است. (١٩) برخِی گفته اند: نگاه زن به جاهاِیِی از بدن که مردها به طور معمول نمِی پوشانند، مانند گردن، دستها و ساق پاها، بدون شهوت و خوف وقوع در حرام، جاِیز است.(٢٠)