فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٧١
(١) احزاب / ٦.
(٢) زبدة المقال / ١١٢ ؛ مصباح الفقاهة ٤/ ٢٧٥ - ٢٧٦.
(٣) مصباح الفقاهة ٢٧٥/٤.
(٤) مدارک العروة ٢٣/ ٣١٢ ؛ أنوار الفقاهة (الخمس و الانفال) (مکارم) ٦٤٤.
(٥) زبدة المقال/ ١١٦.
(٦) العروة الوثقى ٥٧٤/٥؛ مدارک العروة ٣٠/ ١٨-١٩.
ملکِیت ظاهرِی ← ملکِیت
ملکِیت عرضِی
ملکِیت عَرْضِی: مقابل ملکِیت طولِی / مقابل ملکِیت بدلِی.
ملکِیت عرضِی به دو معنا آمده است:
(١) مقابل ملكيت طولِی (←ملکِیت طولِی) و عبارت است از ملکِیتِی که در عرض ملکِیت دِیگرِی است، مانند اِینکه دو نفر هم زمان مالک ِیک چِیز معِین به نحو مستقل باشند. در بحث معامله فضولِی (←فضولِی) دِیدگاهِی اِین است که اجازه مالک کاشف است (پس از اجازه، آثار عقد از زمان وقوع عقد مترتب مِیشود). بر اِین دِیدگاه اشکالاتِی شده است. از جمله اِین که لازمه اِین قول اِین است که ملک فروخته شده در ِیک زمان (حال اجازه) هم ملک اجازه دهنده باشد و هم ملک خرِیدار و اجتماع دو مالک بر ِیک ملک در ِیک زمان -که از آن به ملکِیت عرضِی تعبِیر مِی شود ـ صحِیح نِیست. (١)
(٢) مقابل ملکِیت بدلِی و عبارت است از ملکِیت منافع متضاد عِینِی در ِیک زمان و در عرض هم(٢) (←ملکِیت بدلِی).
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) كتاب المكاسب ٣/ ٤٤١ ؛ هدى الطالب ٢٧٧/٥ ؛ مصباح الفقاهة ٤/ ٢٧٥.
(٢) فقه الشيعة (الاجارة) ١٠٧ و ٦٥٦.
ملکِیت عرفِی ← ملکِیت
ملکِیت عمومِی ← ملکِیت عنوان
ملکِیت عنوان
ملکِیت عنوان: مقابل ملکِیت شخصِی.
ملکِیت عنوان، عبارت است از ملکِیتِی که مالک آن عنوان است، نــه اشخاص؛ خواه عنوان عام باشد، ِیا خاص. از عنوان به جهت نِیز تعبِیر کرده اند،(١) مانند وقف مالِی براِی مساجد، حسِینه ها، مدارس علمِی و مشاهد مشرفه که عناوِین و جهات ِیاد شده مالک آن مال خواهند بود.