موضوعاتِی که متعلق احکام شرعِی قرار گرفته اند، چنانچه عـرف آنها را ملاحظه کند، گستره موضوع را با ملاحظه حکم و نوع علقه و ارتباط مِیان حکم و موضوع آن، تعرِیف و تعِیِین مِیکند و اِین مناسبت که بر نوع ارتباط و علاقه مِیان حکم و موضوع استوار است، از قراِین حالِی متصل و داخلِی کلام به شمار مِیرود و موجب انعقاد ظهور براِی کلام در آنچه مقتضاِی آن مناسبت است، خواهد بود. حجِیت و دلِیل بودن مناسبت بِین حکم و موضوع که در ابواب مختلف فقه به آن استناد شده، بر اساس حجِیت ظهور (←ظهور) است، نه آنکه مناسبت مِیان حکم و موضوع، دلِیلِی مستقل براِی اثبات حکمِی باشد؛ بلکه اگر مناسبتِی -که عرف مِیان حکم و موضوع مِی بِیند ــ مـوجب ظهورِی در کلام گردد، معتبر است و در غِیر اِین صورت، اعتبارِی ندارد. مناسبت ِیاد شده، گاه موجب تعمِیم در بعضِی موضوعات و گاه موجب تضِیِیق در بعضِی دِیگر مِیشود.(١)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) كتاب الصلاة ((نائِینِی) ٢/ ٣٢٥ - ٣٢٦؛ موسوعة الخوئي ١٤/ ٢٨٦ و ٢١/ ١٧٦.

مناسخه

مُناسَخَه: جابه جاِیِی در تعداد ورثه و سهام آنان در پِی مرگ ِیکِی از آنان قبل از تقسِیم ارث.

مناسخه از نسخ به معناِی نقل و تحوِیل است. «نسختُ الكتابَ؛ از آن نسخه بردارِی و مطالب آن را از نسخه اِی به نسخه اِی دِیگر منتقل کردم». مناسخه در اصطلاح، به مجموعه اِی از مسائل درباره نحوه تقسِیم ارث گفته مِی شود؛