فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٩
دِیدگاهها در صحت و عدم صحت نذر نتِیجه مختلف است که در ذِیل به مهم ترِین آنها اشاره مِیشود.
١. نذر نتِیجه مطلقا صحِیح و داراِی اثر است و نِیازِی به اِیجاد سبب منذور نِیست. البته برخِی وجود قائلِی بـه اِیــن قول را انکار کرده و گفته اند: معقول نِیست فقِیهِی قائل شود به کفاِیت نذر زوجه ِیا مطلقه بودن زنِی ِیا مبِیع و و فروخته شده بودن مالِی بدون اِیجاد سبب خاص هـر ِیک که در شرِیعت مقرر شده است.(٣)
٢. نذر نتِیجه مطلقا باطل است و وفا به آن و اِیجاد سبب آن واجب نِیست.(٤) اِین قول به بعضِی نِیز نسبت داده شده است. (٥)
٣. نذر نتِیجه صحِیح است؛ لِیکن پس از نذر، سبب آن باِید اِیجاد شود.(٦)
٤. نذر نتِیجه صحِیح است؛ لِیکن در مواردِی که براِی منذور (نتِیجه) در شرِیعت، سببِی خاص قرار داده شده است، مانند نکاح و طلاق، باِید پس از نذر، آن سبب اِیجاد شود تا نتِیجه حاصل گردد و به صرف نذر، نتِیجه تحقق نمِی ِیابد.(٧) اِین قول به جمعِی نسبت داده شده است.(٨)
٥. به گفته برخِی اگر خود نذر در تحقق نتِیجه کفاِیت کند و نِیاز به سببِی دِیگر نباشد، نذر نتِیجه صحِیح خـواهـد بود؛ اما اگر کفاِیت نکند ِیا شک در کفاِیت حاصل شود، نذر باطل است.(٩)
تفاوت دو گونه نذر: بنابر قول به صحت نذر نتِیجه، مِیان آن و نذر فعل تفاوتهاِیِی به شرح زِیر وجود دارد که به تبع آنها آثار مترتب بر آن دو نِیز متفاوت خواهد بود.
١. در نذر نتِیجه، با تحقق نذر در نذر تبرعِی، نتِیجه بر آن مترتب مِیشود و در نذر معلق، با حصول شرط، نتِیجه مترتب مِیگردد و متوقف بر اِیجاد اِیجاد سبب آن نِیست، مگر مواردِی خاص که استثنا شده است. بنابر اِین، اگر کسِی نذر کند مالش صدقه باشد، به صرف نذر، مال منذور صدقه خواهد بود و از ملک ناذر خارج مِیشود؛ لِیکن در نذر فعل، که نذر کند مالِی مشخص را صدقه دهد، به صرف نذر، مال از ملکش خارج نمِی شود تا زمانِی که آن را صدقه دهد.(١٠)