فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٥٤
از برخِی قدما حرمت آن نقل شده است. (٢) بنابر قول به وجوب ترتِیب بِین سمت چپ و راست در غسل، آِیا شستن ناف، با شستن هر ِیک از دو طرف واجب است ِیا با ِیکِی از دو طرف کفاِیت مِیکند؟ مسئله محل اختلاف است. برخِی قول دوم را برگزِیده اند.(٣) برخِی دِیگر قول نخست را مطابق با احتِیاط دانسته و آن را بر قول دوم ترجِیح داده اند.(٤) بعضِی گفته اند: نِیمِی از ناف با طرف راست و نِیم دِیگر با طرف چپ شسته مِیشود. (٥)
در غسل، تخلِیل (← تخلِیل) قسمتهاِیِی از بدن که بدون دست کشِیدن، آب به آنها مِی رسد، همچون ناف مستحب است. (٦) آِیا لنگِی که مِیت در آن کفن مِیشود، باِید از ناف تا زانو ِیا بِین ناف و زانو و ِیا بِین ناف تا مقدارِی از ساق پا را بپوشاند ِیا صدق عرفِی مسماِی لنگ کافِی است؟ مسئله محل اختلاف است(٧) (← تکفِین). پوشاندن بِین ناف و زانو در حال نماز بنابر مشهور(٨) و نِیز در مسجد،(٩) همچنِین در حضور دِیگران (١٠) مستحب است.
حج: لباس احرام مرد از دو جامه؛ ِیکِی ردا و دِیگرِی لنگ تشکِیل مِی شود. بنابر قول بسِیارِی، لنگ باِید به اندازه اِی باشد که بِین ناف و زانوها را بپوشاند. (١١)
برخِی صدق عرفِی لنگ را کافِی دانسته اند. (١٢)
دِیات: چنانچه ناف کسِی بر اثر جناِیت، بر آمده (فتق و بِیرون زده) شود، دِیه آن صد دينار (صد مثقال طلا) است. (١٣)
(١) روض الجنان ١/ ٢٢٤ ؛ مدارك الأحكام ١/ ٣٥١؛ جواهر الكلام ٣/ ٢٢٨ – ٢٣٠.
(٢) المعتبر ١/ ٢٢٤ و ٢٣٤ ؛ مختلف الشيعة ١/ ٣٤٦.
(٣) رسائل المحقق الكركکِی ١/ ٦٦ و ٩٠ ؛ جامع المقاصد ١/ ٢٦١.
(٤) الحدائق الناضرة ٣/ ٩٥ ؛ جواهر الكلام ٣/ ٩١.
(٥) کشف اللثام ٢/ ١٨ ؛ العروة الوثقِی ١/ ٤٩٤.
(٦) ذكرى الشيعة ٢/ ٢٤٠.
(٧) جواهر الکلام ٤/ ١٦٠.
(٨) الاقتصاد / ٢٥٨ ؛ کشف اللثام ٣/ ٢٣١.
(٩) کتاب السرائر ١/ ٢٨٠ ؛ تحرير الأحکام ١/ ٣٢٦.
(١٠) الوسيلة / ٨٩ ؛ الجامع للشرائع / ٦٥؛ تحرير الوسيلة ١/ ١٧.
(١١) مسالك الافهام ٢/ ٢٣٦-٢٣٧ ؛ ذخيرة المعاد ٥٨٠ ؛ الحدائق الناضرة ١٥/ ٧٩ - ٨٠ ؛ مستند الشيعة ١١/ ٢٩١.
(١٢) مدارک الأحكام ٧/ ٢٧٤.
(١٣) جواهر الکلام ٤٣/ ٢٧٣ ؛ مهذب الأحكام ٢٩/ ٢٣٢ ؛ منهاج الصالحين (سيد محمدسعِید حکِیم) ٣/ ٣١٢.