فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢
چنانچه براِی ماندن در مدرسه، وِیژگِی اِی خاص، مانند اشتغال به تحصِیل ِیا تدرِیس، شرط شده باشد، فرد ساکن با از دست دادن آن وِیژگِی باِید آن جا را ترک کند؛ لِیکن تا زمانِی که واجد آن وِیژگِی است، مِیتواند دِیگرِی را از مشارکت در سکونت در حجره خود منع کند، مگر آنکه واقف عددِی خاص را شرط کرده باشد، که در اِین صورت تا تکمِیل آن عدد، دد، حق جلوگِیرِی ندارد؛ افزون بر تعداد تعِیِین شده، سکنِی جاِیز نِیست و ساکنان مِیتوانند از آن جلوگِیرِی کنند. (١٠)
چنانچه ساکن مدرسه بدون عذر، مکان خود را ترک کند، حق اولوِیتش از بِین مِی رود و دِیگرِی مِی تواند در آن محل مستقر شود؛ اما اگر ترک مکان از روِی عذر باشد، آِیا حق وِی مطلقا ساقط مِی شود(١١) ِیا تنها در صورت به درازا کشِیده شدن مدت مفارقت، ساقط مِیگردد،(١٢) ِیا اِینکه در صورت وجود آثائش در محل، حق اولوِیتش مطلقا باقِی است،(١٣) و ِیا اِینکه در فرض بقاِی اثاث، به شرط طولانِی نشدن مدت مفارقت، به گونه اِی که منجر به تعطِیلِی و بدون استفاده ماندن آن مکان گردد، حقش باقِی است،(١٤) ِیا در فرض بقاِی اثاث و کم بودن مدت ترک محل و نِیز بدون بقاِی اثاث و کوتاهِی مفارقت به حدِی که از نظر عرف از عنوان مقِیم و ساکن آن مکان بودن خارج نشود، حقش باقِی است، (١٥) و ِیا اِینکه زمام بقا و سقوط حق در دست متولِی مدرسه است؟ (١٦) دِیدگاهها مختلف است.
کاروان سراهاِی وقف شده براِی مسافران و امثال آنان، طبق نظر و شراِیط واقف مورد بهره بردارِی قرار مِی گِیرد. مسافرِی که در کاروان سراِیِی سکونت گزِیده، چنانچه براِی کارِی چون خرِید ماِیحتاج ِیا قضاِی حاجت بِیرون رود، حقش ساقط نمِیگردد و اگر واقف براِی اقامت مسافران، مدتِی خاص شرط کرده باشد، با اتمام آن مدت باِید محل را ترک کند.(١٧)