فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٩٩
ولِی مِیت به تجهِیز او اولِی از دِیگران است. مراد از ولِی مِیت به قول مشهور، کسِی است که در ارث بردن از مِیت اولِی از دِیگران است. بنابر اِین، با وجود کسِی از طبقه اول وارثان، همو ولِی مِیت خواهد بود و با فقدان چنِین کسِی، نوبت به طبقه دوم مِیرسد و آن که در اِین طبقه قرار دارد، ولِی مِیت محسوب مِیشود.(١٢)
برخِی گفته اند: احتمال مِیرود مراد از ولِی مِیت کسِی باشد که علقه و پِیوند او به مِیت شدِیدتر است؛ خواه پِیوند نسبِی باشد ِیا سببِی؛(١٣) بلکه برخِی اِین احتمال را ترجِیح داده و آن را اظهر دانسته اند. (١٤)
با وجود زوج، وِی به همسر فوت شده اش اولِی از هر کس دِیگر است. (١٥) با تعدد اولِیا (وارثان) در ِیک طبقه، مرد اولِی از زن است. البته در اِینکه مرد مطلقا اولِی از زن است؛ چه مِیت مرد باشد و چه زن ِیا اگر مِیت زن باشد، زن اولِی است، مسئله اختلافِی است. اکثر متأخران قول نخست را برگزِیده اند. (١٦) چنان که پدر مِیت اولِی از پسر او است و بنابر قول مشهور، برادر پدرِی و مادرِی اولِی از برادر پدرِی ِیا مادرِی و برادر پدرِی اولِی از برادر مادرِی، و عمو اولِی از داِیِی و اولاد عمو اولِی از اولاد داِیِی مِیباشند.(١٧)
به تصرِیح برخِی در صورت فقدان همه وارثان، ولاِیت به اهل ولا؛ ِیعنِی معتق و با نبود او ضامن جريره، منتقل مِیشود (←ولاء) و با فقدان اهل ولا، ولاِیت به حاکم شرع و با نبود او به مسلمان عادل منتقل مِیگردد. (١٨)
آِیا مقصود از اولوِیت ولِی در تجهِیز مِیت، اولوِیت وجوبِی است؛ به گونه اِی که انجام دادن دِیگرِی بدون اذن او حرام باشد، ِیا اولوِیت استحبابِی؟ مسئله محل اختلاف است. بنابر قول نخست، اگر کار انجام گرفته توسط دِیگرِی عبادت باشد، مانند نماز مِیت، آن عبادت باطل خواهد بود.(١٩)
نجاست بدن مِیت: بدن مردۀ مسلمان نجس است، مگر بدن معصوم عليه السّلام و شهِید (← شهِید) و کسِی که قبل از مرگ غسل براِی او جاِیز و غسل کرده باشد، مانند کسِی که محکوم به رجم است و مرده اِی که غسل داده شده است. (٢٠)