از اِین رو، چنانچه کسِی او را به قتل برساند، در صورت اثبات آن نه قصاص مِیشود و نه دِیه اِی بر عهده اش ثابت مِیگردد.(٧) بر عدم ثبوت قصاص ادعاِی اجماع شده است؛(٨) از اِین رو، فقها شرط ثبوت قصاص را مهدور الدم نبودن مقتول ذکر کرده اند (←قصاص نفس).

اگر مردِی همسرش را با مردِی اجنبِی در حال زنا ببِیند، بدون هِیچ اکراه و اجبارِی از سوِی مرد اجنبِی، از نظر شرع، رِیختن خون هر دو براِی او مباح است و مِیتواند آن دو را بکشد؛ هرچند برخِی جواز کشتن هر دو را منوط به محصن بودن آن دو کرده اند. (٩)

البته کسِی که به سبب قتل عمد مستحق قصاص مِیگردد، قاتل براِی ولِی دم، مهدور الدّم است؛ لِیکن براِی غِیر ولِی دم، مهدور الدم نِیست و چنانچه غِیر ولِی دم او را بکشد، قصاص براو ثابت مِیگردد (١٠) (← قصاص).

٦. مهاجم: کسِی که به قصد جان، ناموس، آبرو و ِیا مال مسلمانِی به او ِیورش برد، در صورتِی که دفع او جز با کشتن وِی امکان پذِیر نباشد، خونش هدر و کشتنش روا است و ضمانِی؛ اعم از قصاص و دِیه متوجه دفع کننده نِیست (١١) (← دفاع).

(١) اجوبة مسائل و رسائل / ٢٢٧.

(٢) الروضة البهية ٩/ ١٩٤ - ١٩٥ ؛ جواهر الکلام ٤١/ ٤٣٢ – ٤٣٩.

(٣) إصباح الشيعة / ٥٢٠.

(٤) ٣٨٩ ؛ إرشاد الأذهان ٢/ ١١٤ ؛ جواهر الکلام ٤١/ ٦٠٥ و ٦١٢.

(٥) المبسوط ٧/ ٢٥؛ تحرير الأحكام ٥/ ٣٩٤.

(٦) المبسوط ٧/ ٢٨٤ ؛ تحرير الأحكام ٥/ ٣٩٤؛ تلخيص المرام / ٣٣١.

(٧) شرائع الاسلام ٤/ ٩٩١ ؛ تبصرة المتعلمين / ٢٥٨؛ الروضة البهية ١٠/ ٦٧ ؛ كشف اللثام ١١/ ٨.

(٨) رياض المسائل ١٤/ ١٠٤؛ جواهر الکلام ٤٢/ ١٩١- ١٩٢.

(٩) جواهر الکلام ٤١/ ٣٦٨.

(١٠) الروضة البهية ١٠/ ٦٧.

(١١) جواهر الکلام ٤١/ ٦٥١.

مهدوم عليهم

مَهدومٌ عَلَيهم: زِیر آوار ماندگان.

مهدومٌ عليهم کسانِی اند که آوار بــر سرشان فرورِیخته است.(١) از آن به مناسبت در باب طهارت و ارث نام برده اند.

طهارت: زِیر آوار ماندگان در صورت ثبوت مرگشان، تجهِیز(← تجهِیز) و دفن مِیشوند و چنانچه امرشان مشتبه باشد و احتمال زنده بودنشان برود، تا سه روز نگه داشته، سپس دفن مِیشوند. (٢)