مقصود از موذِی در اِین مقاله، جانور خطرناک و اذِیت کننده، همچون درندگان و مارهاِی سمِی و گزنده است. از احکام آن در بابهاِی صلات، حج و تجارت سخن گفته اند.

صلات: چنانچه نمازگزار از جانور موذِی، همچون عقرب ِیا مار و ِیا درنده اِی بر جان خود بترسد، مِی تواند آن را از خود دور کند ِیا بکشد، بدون آنکه نمازش را قطع کند و اگر اِین کار جز با قطع نماز ممکن نباشد، نمازش را قطع مِیکند، سپس دوباره آن را مِیخواند.(١)

حج: به قول مشهور، کشتن جانوران خطرناک مطلقا بر مُحرم جاِیز است؛ خواه از آنها بترسد ِیا نترسد؛ جز شِیرِی که براِی کسِی خطر ندارد.(٢) در جواز کشتن آن توسط مُحرم اختلاف است. بنابر قول گروهِی، کشتن شِیر بِی خطر، حرام و موجب ثبوت کفاره است. کفاره آن ِیک گوسفند نر مِیباشد.(٣)

تجارت: به تصرِیح برخِی نگهدارِی جانور موذِی، همچون مار و عقرب و درندگان، حرام است؛ چنان که کسب با آنها به خرِید و فروش و مانند آن نِیز حرام و باطل است،(٤) مگر آنکه منفعت حلال در خور اعتنا نزد عقلا داشته باشد.(٥)

برخِی گفته اند: دلِیل روشنِی بر حرمت نگهدارِی حِیوان موذِی وجود ندارد، مگر در صورت خوف ضرر از ناحِیه آن.(٦)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) النهاية / ٩٥.

(٢) الوسيلة / ١٦٣ ؛ مرآة العقول ١٧/ ٣٢٥.

(٣) کتاب السرائر ١/ ٥٦٧ ؛ إيضاح الفوائد ١/ ٣٢٩؛ جواهر الكلام ٢٠/ ١٧٤ – ١٧٨.

(٤) قواعد الأحكام ٢/ ٦ - ٧؛ مفتاح الكرامة ٨/ ٥٥ و ٧٠ - ٧١؛ الروضة البهية ٣/ ٢٤٦ ؛ معالم الدين في فقه آل ياسين ١/ ٣٢٩.

(٥) وسيلة النجاة / ٣٢٠ ؛ تحرير الوسيلة ١/ ٤٩٥ ؛ أنوار الفقاهة (التجارة) (مکارم)/ ١٣٨.

(٦) مجمع الفائده ٨/ ٤٠.

مورچه

مورچه: حشره اِی معروف.