فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦١٤
در اِین صورت، عدم مطالبه که فعل مِیباشد، شرط شده است؛ اما به صورت شرط نتِیجه صحت آنها محل اشکال است، مانند اِینکه مرد به زن بگوِید: من با تو ازدواج مِیکنم با اِین شرط که حق نفقه و همخوابِی نداشته باشِی.(٣)
(١) كتاب النكاح (مکارم) ٥/ ٢١.
(٢) ١٠٠٠ مسئلة في بلاد الغرب/ ٢٣٥ – ٢٣٦.
(٣) کتاب النکاح (مکارم) ٥/ ٢٣.
نکاح معاطات
نکاح مُعاطات: ازدواج بدون اجراِی صِیغه نكاح.
مقصود از نکاح معاطات آن است که دو طرف نکاح پس از گفت و گو و توافق و قصد ازدواج، هر کدام زوجِیت را با کارِی که بر آن دلالت دارد انشا کند، مانند اِینکه زن با رفتن به خانه مرد همراه جهِیزِیه و مرد با راه دادن زن به خانه اش انشاِی زوجِیت کند.(١) از آن در بابهاِی تجارت و نکاح سخن گفته اند.
در اِیجاد علقه زوجِیت، صِیغه خاص معتبر است و نکاح به صورت معاطات محقق نمِی شود و محکوم به بطلان است.(٢)
(←نکاح)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) كتاب البيع (امام) (خمِینِی) ١/ ٢٦٧ – ٢٦٨ ؛ کتاب نکاح (زنجانِی) ٨/ ٢٤٥٢.
(٢) روضة المتقين ١١/ ١٠٩ ؛ جواهر الكلام ٢٢/ ٢١١ و ٢٣٩ ؛ العناوين ٢/ ١٠٤ ؛ أنوار الفقاهة (النكاح) (مکارم)/ ١٥٥ - ١٥٧ ؛ کتاب نکاح (زنجانِی) ٩/ ٣١١١ - ٣١١٢؛ تحرِیر الوسيلة ٢/ ٢٤٦ ؛ موسوعة الخوئي ٣٣/ ١٣٠.
نکاح مقت
نکاح مَقت: ازدواج با نامادرِی.
از ازدواجهاِی راِیج در دوره جاهلِی قبل از اسلام، ازدواج با نامادرِی، پس از مرگ پدر بود. قرآن کرِیم با صراحت از اِین ازدواج نهِی و نکوهش کرده است: (وَلا تَنكِحُوا ما نَكَحَ آبَاؤُكُم مِنَ النِسَاءِ إِلَّا مَا قَد سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَ مَقتَا وَسَاءَ سَبِيلاً)؛(١) و با زنانِی که پدرانتان با آنان ازدواج کرده اند، ازدواج نکنِید، مگر آنچه (پِیش از اعلام اِین حکم) انجام گرفته باشد. ِیقِیناً اِین عمل، عملِی بسِیار زشت و منفور و بد راه و رسمِی است».
با استفاده از مفاد آِیه شرِیفه، ازدواج با نامادرِی «نکاح مقت» نامِیده شده و به فرزندِ حاصل از اِین ازدواج، «مَقتِِیّ» گفته مِیشد؛