فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٤٥
معرّف
مُعَرَّف: لقطه اِی که ِیک سال تعرِیف شده است (١) (←لقطه) / اسمِی که لام تعرِیف برسر آن در آمده است (٢) (←لام تعرِیف)/ حاضر در عرفات جهت وقوف (٣) (←وقوف)/ سرزمِین عرفات(٤) (← عرفات).
(١) إرشاد الأذهان ٢/ ١٣٩.
(٢) تحرير الأحكام ٤/ ٤١٠ ؛ تمهيد القواعد / ٣٥٢.
(٣) الصحاح (جوهرِی) و النهاية (ابن اثير)، واژة «عرف».
(٤) الکافِی (کلِینِی) ٤/ ١٢٩.
معرکه
مَعرَکَه: مِیدان جنگ.
به قلمروِی که به نظر عرف عرصه نبرد با دشمن به شمار مِی رود؛ خواه زمِینِی باشد ِیا هواِیِی و ِیا درِیاِیِی، معرکه گفته مِیشود. از احکام مرتبط با آن در بابهاِی طهارت، صلات، خمس و جهاد سخن گفته اند.
طهارت: رزمنده مسلمانِی که در نبرد با دشمنان دِین در معرکه کشته مِیشود، شهِید محسوب و احکام آن از دفن کردن وِی بدون غسل دادن و کفن کردن، بر او جارِی مِیشود(١) (← شهِید).
چنانچه جنازه مسلمانِی در معرکه پِیدا شود، با وجود نشانه اِی بر کشته شدن وِی مانند جراحت، شهِید محسوب مِیشود و در صورت عدم وجود نشانه، آِیا شهِید به شمار مِیرود ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است.(٢) قول اول، به مشهور نسبت داده شده است.(٣) بنابر قول دوم، احکام ساِیر اموات بر آن جارِی مِیگردد.
صلات: پوشِیدن لباس ابرِیشمِی بر مرد حرام است؛ لِیکن در معرکه نبرد با دشمنان دِین جاِیز مِیباشد(٤) (←ابرِیشم).
به قول مشهور، نماز گزاردن با قباِی مشدود (بسته) مکروه است، جز در حال جنگ(٥) (← قبا).
نماز با شراِیطِی در معرکه به گونه نماز خوف و دو رکعتِی گزارده مِیشود(٦) (←نماز خوف).
خمس: غناِیمِی که در معرکه از دشمن به دست مِی آِید متعلّق خمس است و پس از اخراج خمس آن، چهار قسمت باقِیمانده مِیان رزمندگان حاضر در معرکه تقسِیم مِیشود(٧) (←غنِیمت).