حکم: صورتِی که نقاشِی مِیشود ِیا جاندار است، مانند پِیکر انسان ِیا حِیوان و ِیا غِیر جاندار، همچون نقاشِی درخت، گل، ماه ِیا خورشِید. جمعِی نقاشِی پِیکر جاندار را حرام دانسته اند.(١) اِین قول به مشهور نسبت داده شده است.(٢) در مقابل، جمعِی حکم به جواز آن کرده اند.(٣)

نقاشِی پِیکر غِیر جاندار جاِیز است. (٤) ظاهر کلام برخِی قدما حرمت آن است. (٥) بنابر قول به حرمت نقاشِی جانداران، ملاک در صدق صورت جاندار؛ اعم از انسان و حِیوان، صدق عرفِی آن است؛ از اِین رو، نقاشِی بعض انسان ِیا حِیوان در صورت عدم صدق عرفِی صورت انسان ِیا حِیوان بر آن، جاِیز است. (٦)

برخِی نقاشِی صورت مَلَک و جن را به نقاشِی صورت انسان و حِیوان ملحق کرده اند، از اِین رو، در صورت حرمت نقاشِی صورت انسان و حِیوان، نقاشِی صورت فرشته و جن نِیز حرام خواهد بود. (٧) بنابر قول به حرمت نقاشِی جانداران، بازداشتن کودک از آن بر ولِی او واجب نِیست.(٨) برخِی وجوب منع کودک از آن را خالِی از قوت ندانسته اند. (٩)

بنابر قول به حرمت نقاشِی جانداران، اجِیر کردن کسِی براِی اِین کار حرام است؛ چنان که درِیافت اجرت آن نِیز بر اجِیر حرام خواهد بود.(١٠) برخِی در حرمت درِیافت اجرت بر اجِیر اشکال کرده اند؛ هرچند پرداخت اجرت را از باب اعانت بر گناه حرام دانسته اند. (١١)

داد و ستد نقاشِی جانداران و نِیز نگهدارِی آنها بنابر قول به حرمت نقاشِی صورت آنها جاِیز است.(١٢)

آِیا آذِین کردن مسجد به عکسها (←عکس) و تصاوِیر؛ اعم از جاندار و غِیر جاندار حرام است ِیا مکروه؟ مسئله محل اختلاف است (١٣) (←مسجد).