فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٢٣
لقطه: ِیابنده ضاله (حِیوان گم شده) در صورت مجاز بودن به برداشتن آن، مِی تواند هزِینه هاِی انجام داده براِی آن را از منافع حِیوان، همچون سوار شدن و حمل بار استِیفا کند (١٨) (←ضاله).
دِیات: از جمله جناِیات، جناِیت بر منافع بدن است؛ بدِین معنا که جانِی کارِی انجام د دهد که عضوِی از بدن، خاصِیت خود را از دست دهد، مانند اِینکه بر اثر جناِیت بر چشم ِیا گوش، بِیناِیِی ِیا شنواِیِی آسِیب دِیده از بِین برود. در اِین صورت، در جناِیت عمدِی، قصاص(←قصاص) و در غِیر عمدِی، دِیه (←دِیات) ثابت مِیشود (←جناِیت).
دِیگر احکام: آِیا قاعده يد در منافع نِیز جارِی مِیشود؛ بدِین معنا که همان گونه که بر ملکِیت عين تحت يد دلالت مِیکند، آِیا بر ملكيت منافع تحت ِید نِیز دلالت دارد، مانند اِینکه مِیدانِیم سکونت کننده خانه اِی مالک آن نِیست، آِیا مِیتوان به قاعده يد بر ملکِیت منافع آن براِی ساکن خانه استناد کرد ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است (١٩) (←قاعده يد).
قاعدة على اليد همان گونه که بر ضمان در عِینِی دلالت مِیکند، بر ضمان در منافع نِیز دلالت مِیکند (← قاعده على اليد). (←قاعدة كل ما حرمت منافعه، حـرم التكسب به) (← ارباح مکاسب)
(١) موسوعة الخوئى ٣٠/ ٦؛ ارشاد الطالب ٢/ ١٦١-١٦٢؛ اسس الحدود و التعزيرات / ٣٢٤؛ القواعد
الفقهية ( مكارم) ١/ ٣٠٣ ؛ فقه العقود ١/ ٧٢.
(٢) البيان / ٣٠٣ ؛ غاية المرام ١/ ٢٥٥ ؛ جواهر الکلام ١٥/ ١٢٨ – ١٢٩.
(٣) مــدارك الأحكام ٥/ ٩٢ ؛ ذخيرة المعاد/ ٤٤٧.
(٤) تحرير الأحكام ٣/ ٨١ و ٤/ ٢٣٢ ؛ جامع المقاصد ١٠٣/٧ ؛ كتاب المكاسب ٣/ ٨.
(٥) مستند الشيعة ١٤/ ٣٠٦ ؛ جواهر الکلام ٢٠٩/٢٢.
(٦) جواهر الکلام ٢٥/ ١١٩ – ١٢٠.
(٧) ٢٦/ ٢٢٩-٢٣٠.
(٨) ٢٨٩.
(٩) مفتاح الكرامة ١٥/ ١٢١؛ موسوعة الخونى ٣٠/ ٣ – ٤.
(١٠) مجمع المسائل ٢/ ٣٦٢؛ تفصيل الشريعة (الوقف... النذور) ٦٩؛ جامع المسائل (فاضل) ١/ ٣١٧ – ٣١٨.
(١١) تبصرة المتعلمين / ١٦١ ؛ وسيلة النجاة/ ٥٢٣ ؛ هداِیة العباد (گلپاِیگانِی) ٢/ ١٣٣ ؛ منهاج الصالحِین (سِیستانِی) ٢/ ٣٥٢.
(١٢) العروة الوثقى [تكملة ] ٢/ ١٦٣ ؛ مهذب الأحكام ٢١/ ٢٥٨ ؛ فقه الصادق ٢٠/ ٢٧٧؛ كلمة التقوى ٤/ ٣٠٩.
(١٣) الوصايا و المواريث / ٩٨.
(١٤) الحدائق الناضرة ٢٤ / ٣١٧.
(١٥) جواهر الكلام ٣٠/ ٣٠١ و ٣٠٣.
(١٦) ٣١/ ٣.
(١٧) القواعد الفقهية (بجنوردى) ٤/ ٦١.
(١٨) جواهر الكلام ٣٨/ ٢٦٥ – ٢٦٦.
(١٩) عوائد الايام/ ٧٤٥ ؛ القواعد الفقهية ( مكارم) ١/ ٣٠٢.