حكم: حكم مواد مخدر از زواِیاِی مختلف، همچون استعمال، کشت و تولِید، نگهدارِی، توزِیع و تجارت قابل بررسِی است. فقهاِی پِیشِین در خصوص حکم مواد مخدر موجود در عصر خود، از قبِیل ترِیاک و حشِیش در ابواب مختلف نظر داده اند به عنوان نمونه:

طهارت: در بحث عدم نجاست مست کننده هاِی جامد، از حشِیش نام برده و گفته اند: شرط نجاست مست کننده ها ماِیع بودن آنها است. از اِین رو، حشِیش به علت جامد بودن نجس نِیست.(٣)

صلات: در بارۀ کسِی که بر اثر مصرف بنگ و مانند آن، عقلش زاِیل و نمازش فوت شده، سخن گفته و قضاِی نمازهاِی فوت شده را بر چنِین شخصِی واجب دانسته اند؛ زِیرا سبب فوت نماز، اقدام مكلف (استعمال مواد مخدر) بوده است. (٤)

طلاق: در مسئله مردِی که بر اثر استعمال بنگ و مانند آن عقلش زاِیل گردِیده و در آن حال همسرش را طلاق داده است، گفته اند: چنِین طلاقِی باطل و بِی اثر است. (٥)

اطعمه و اشربه: از حکم مواد مخدر تحت عنوان سموم سخن گفته و حرمت استعمال آن را دائر مدار ضرر قابل اعتنا نزد عقلا دانسته اند؛ از اِین رو، گفته اند: چنانچه اندک آن کشنده ِیا موجب فساد و اختلال مزاج نباشد، مانند ترِیاک، تنها مصرف زِیاد آن حرام خواهد بود؛ مصرف آن به مقدارِی که موجب گمان به هلاکت رسِیدن ِیا فساد مزاج نگردد، جاِیز مِیباشد. (٦)

حدود: در بارۀ کسِی که به دِیگرِی ماده اِی مخدر خورانده و مالش را به سرقت برده است، گفته اند: حد سرقت بر او جارِی نمِیگردد؛ لِیکن تعزِیر (تعزِیر) و مال به سرقت رفته از او پس گرفته مِیشود و چنانچه به سبب خوراندن آن، آسِیبِی به طرف برسد، خوراننده ضامن خواهد بود.(٧)

قصاص: درباره کسِی که ماده مخدرِی مصرف کرده و ِیا بدون عذر، داروِی خواب آور خورده و در حال خواب آلودگِی مرتکب جناِیتِی شده، بحث کرده اند که آِیا قصاص بر او ثابت است، چنان که بر انسان مستِ مرتکب جناِیت، ثابت مِی باشد، ِیا ثابت نِیست؟(٨)