حکم: در رواِیات، از حقوق واجب مؤمن بر مؤمن، نصِیحت شمرده شده و در رواِیتِی آمده است: «نصِیحت مؤمن در حضور و غِیاب او بر مؤمن واجب است». از اِین رو، برخِی نصِیحت مؤمن را واجب و ترک آن را حرام دانسته اند. (٤)

در رواِیتِی دِیگر آمده است: هر مؤمنِی که در پِی برآوردن حاجت برادرش برود، و در آن خِیرخواهِی نداشته باشد، به خدا و رسولش خِیانت کرده است. (٥)

مقصود از نصِیحت مؤمن، ارشاد او به مصالح دِینِی و دنِیوِی اش، تعلِیم او در صورت جهل، آگاهِی بخشِی به وِی در موارد غفلت، دفاع از او و آبروِیش هنگام ناتوانِی، دورِی گزِیدن از حسد و نِیرنگ نسبت به وِی، دفع ضرر از او و جلب منفعت براِی او مِی باشد. (٦)

مشهور نصِیحت مؤمن را مستحب مؤکد دانسته اند، مگر مواردِی که ترک نصِیحت موجب تلف جان ِیا هتک آبرو و ِیا از بِین رفتن مالِی خطِیر و در خور اعتنا از مؤمن شود، که در اِین صورت، واجب خواهد بود.(٧)

بسِیارِی نصِیحت و خِیر خواهِی مشورت کننده با انسان را واجب دانسته اند (←مشورت). از موارد جواز غِیبت (←غِیبت) مقام نصِیحت است.(٨)

(١) کتاب العين، لسان العرب و مجمع البحرين واژه نصح».

(٢) اعراف / ٦٢.

(٣) ٧٩.

(٤) وسائل الشيعة ١٦/ ٣٨١- ٣٨٣.

(٥) وسائل الشيعة ١٦/ ٣٨١- ٣٨٣.

(٦) مرآة العقول ٩/ ١٤٢ ؛ الوافي ٥/ ٦٨١.

(٧) مرآة العقول ٩/ ١٤٣ ؛ مصباح الفقاهة ١/ ٣٥١.

(٨) المكاسب (تعلِیق کلانتر) ٤/ ٤٥-٤٦.

نصِیرِیه

نُصَِیرِیَه: از فرقه هاِی منحرف.

نُصَِیرِیه به گروهِی از غُلات (←غلات) از پِیروان محمد بن نُصَير فِهرى نُمَِیرِی اطلاق مِیشود. او از اصحاب امام هادى عليه السلام شمرده شده است.(١)

گفته اند: وِی از علماِی بزرگ بصره بوده است(٢) که راه انحراف در پِیش گرفت و ادعاِی نبوت کرد و به ربوبِیت امام هادِی عليه السّلام قائل و مدعِی شد وِی از جانب آن حضرت به پِیامبرِی مبعوث شده است.