فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٨٢
جمعِی در قضاِی نوافل، مماثلت در وقت را مستحب دانسته اند؛ بدِین معنا که قضاِی نافله شب در شب و نافله روز در روز انجام شود. (٥)
در قضاِی نمازهاِی مِیت، مماثلت در جنسِیت شرط نِیست. بنابر اِین، زن مِیتواند نماز قضاِی مرد و مرد، نماز قضاِی زن را به جا آورد.(٦)
حج: در نِیابت از حج، بِین ناِیب و منوب عنه مماثلت در جنسِیت شرط نِیست؛ از اِین رو، هر ِیک از زن و مرد مِیتوانند ناِیب ِیکدِیگر شوند (٧) (←حج نِیابتِی).
در بحث محرمات احرام، در خصوص حِیوانات وحشِی که کشتن آنها بر مُحرم حرام و موجب ثبوت کفّاره است، چنانچه براِی آنها از مِیان حِیوانات اهلِی مثلى وجود داشته باشد، بنابر مشهور، در کفاره آنها رعاِیت مماثلت لازم است؛ بدِین معنا که اگر مُحرمِی گاوِی وحشِی را بکشد، کفاره آن ِیک گاو اهلِی است که باِید قربانِی کند.(٨)
چنانچه مُحرم حِیوان معِیوبِی را شکار کند، افضل آن است که حِیوانِی سالم را به عنوان کفاره قربانِی نماِید؛ هرچند قربانِی معِیوب کفاِیت مِیکند؛ لِیکن مماثل بودن در نوع عِیب باِید رعاِیت شود. بنابر اِین، اگر حِیوان شکار شده کور بوده، کفاره آن نِیز باِید حِیوان کور باشد و قربانِی کردن حيوان فلج کفاِیت نمِیکند.(٩)
تجارت: در معاملات پاِیاپاِی که کالا در برابر کالا مبادله مِیشود، در صورتِی که دو کالا در نوع همانند و به قول مشهور غِیر شمارشِی باشند، باِید مقدار آن دو برابر باشد و ِیکِی بر دِیگرِی تفاضل نداشته باشد، مانند اِینکه ِیک کِیلو گندم در برابر ِیک کِیلو گندم قرار گِیرد. در غِیر اِین صورت ربا (←ربا) به شمار مِیرود و حرام است (←پاِیاپاِی).
قرض: آنچه قرض گرفته شده، اگر مثلِی (←مثلِی) باشد، باِید هنگام ادا، همانند آن از حِیث اوصاف و خصوصِیات پرداخت گردد، مگر آنکه غِیر آن شرط شده باشد (←قرض).(١٠)