شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٩٩ - ١٩٧٥ الموقنون و المخلصون و المؤثرون من رجال الأعراف
«و هم يطمعون» يعنى ندا ميكنند أصحاب أعراف أصحاب بهشت را كه سلام بر شما باد داخل نشدهاند آن أصحاب أعراف بهشت را و حال آنكه ايشان طمع دارند، آن حضرت مىفرمايد در تفسير اين آيه: كه داخل نشدهاند و حال آنكه طمع دارند كه داخل كند خدا ايشان را ببهشت بشفاعت پيغمبر و امام و نگاه ميكنند ايشان بسوى اهل جهنم پس مىگويند: «ربنا لا تجعلنا مع القوم الظالمين» اى پروردگار ما مگردان ما را با قوم ستمكاران و ندا ميكنند أصحاب أعراف[١] و ايشان پيغمبران و خلفايند مردانى چند را از اهل جهنم و رؤساء كفار مىگويند مر ايشان را سرزنش كننده:
كفايت نكرد[٢] از شما جمعيت شما و تكبر ورزيدن شما آيا اينها آناناند كه قسم خورديد كه نمىرساند خدا بايشان رحمتى اينها اشاره است باهل بهشت كه رؤساء ضعيف مىشمردند ايشان را و حقير مىدانستند ايشان را بسبب درويشى ايشان و سر بلندى مىكردند بر ايشان بسبب دنيائى كه داشتند، و قسم مىخوردند كه بدرستى كه خدا داخل نمىكند ايشان را ببهشت «ادخلوا الجنة»\* مىگويند اصحاب اعراف باين جماعت كه ضعيف شمرده بودند از روى فرمانى كه امر كرده بود خداى عز و جل ايشان را باو «ادخلوا الجنة لا خوف عليكم و لا أنتم تحزنون» داخل شويد بهشت را نيست ترسى بر شما و نه اندوهگين خواهيد بود يعنى داخل بهشت شويد نه ترسندگان و نه اندوهگينان، و روايت شده نيز از آن حضرت ٧ اعراف تلهاست ميانه بهشت و دوزخ و مردان ائمهاند صلوات الله عليهم مىايستند بر اعراف با شيعه خود و بتحقيق
[١] - در حاشيه هر دو نسخه مذكور است:
« عبارت قرآن مجيد اين است:« و نادوا أصحاب الجنة أن سلام عليكم لم يدخلوها و هم يطمعون و إذا صرفت أبصارهم تلقاء أصحاب النار قالوا ربنا لا تجعلنا مع القوم الظالمين و نادى أصحاب الأعراف رجالا يعرفونهم بسيماهم قالوا ما أغنى عنكم جمعكم و ما كنتم تستكبرون أ هؤلاء الذين أقسمتم لا ينالهم الله برحمة ادخلوا الجنة لا خوف عليكم و لا أنتم تحزنون» منه».
[٢] - در حاشيه مذكور است:« يعنى كفايت نكرد شرى را و دور نگردانيد، منه».