شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٠١ - ٢٣٧٤ اشحن الخلوة بالذكر و اصحب النعم بالشكر
از توانگران بعنوان قرض قبول كند كه در روز قيامت كه روز پريشانى ايشان است يكى را ده عوض بدهد.
٢٣٧١ ارتد لنفسك قبل يوم نزولك و وط المنزل قبل حلولك.
اختيار كن از براى خود منزلى پيش از روز فرود آمدن خود و نرم كن منزل را يا آماده كن پيش از در آمدن تو در آن يعنى اختيار كن منزل نيكى از براى خود بكردن طاعات و عبادات پيش از روز فرود آمدن تو در آن، و نرم و نيكو كن يا آماده كن منزل خود را باطاعت و فرمانبردارى و فعل خيرات و مبرات پيش از در آمدن تو در منزل.
٢٣٧٢ اتق الله بطاعته و اطع الله بتقواه.
بترس از خدا باطاعت و فرمانبردارى او و اطاعت و فرمانبردارى كن خدا را بترس از او يعنى بايد كه بترسى از خدا باين نحو كه اطاعت و فرمانبردارى او كنى و اطاعت و فرمانبردارى كنى خدا را باين كه بترسى از او.
٢٣٧٣ استدل على ما لم يكن بما كان[١] فان الامور اشباه.
دليل بگو بر آنچه نيامده به آن چه آمده پس بتحقيق كه كارها شبيه يكديگرند يعنى قياس كن هر چه را نيامده بر آنچه آمده زيرا كه امور دنيا شبيه و نظير يكديگرند و فوايد اين مضمون بسيار است چنانكه بتأمل ظاهر مىشود.
٢٣٧٤ اشحن الخلوة بالذكر و اصحب النعم بالشكر.
پر گردان خلوت را بياد خدا، و همراه گردان نعمتها را با شكر، يعنى چندان ياد خدا بكن در خلوت كه پر شود و تعب تنهائى در خلوت نكشى و نعمتها كه داشته باشى مصاحب شو آنها را و آميزش كن با آنها با شكر يعنى شكر آنها را بكن و ممكن است كه مراد اين باشد كه مصاحبت كن نعمتها را بسبب شكر يعنى شكر نعمت
[١] - در باب كتب نهج البلاغه ضمن وصيت بامام حسن( ع):« بما قد كان».