شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٠٩ - ٣٤٦٧ ان حلم الله تعالى على المعاصى جرأك و بهلكة نفسك اغراك
كننده تست بعد از مرگ تو، مراد اين است كه بهر كه بدهى در زندگى خود ستايش كند ترا، و هرگاه صرف نكنى و بگذارى، غالب اينست كه بهر كه برسد بعد از مرگ تو تصرف كند در آن و مذمت كند ترا بزبان حال يا مقال، باين كه كم گذاشته يا اين كه چنين بى عقل بوده كه خود خرج نكرده، و مانند اين مذمتها، پس چرا كسى ندهد به آن كه ستايش او كند و بگذارد از براى كسى كه مذمت او كند.
٣٤٦٦ ان التقوى عصمة لك فى حياتك و زلفى لك بعد مماتك.
بدرستى كه «تقوى» يعنى پرهيزگارى يا ترس از خداى عز و جل نگاهداريست از براى تو در زندگى تو و نزديكى است از براى تو بعد از مرگ تو، مراد اين است كه غالب اين است كه نگاهدارنده تست در زندگى از بسيار از آفات دنيوى و سبب نزديكى و قرب منزلت تو مىشود بدرگاه حق تعالى بعد از مرگ تو.
٣٤٦٧ ان حلم الله تعالى على المعاصى جرأك و بهلكة نفسك اغراك[١].
بدرستى كه بردبارى خدا كه- بلند مرتبه است- بر گناهان دلير ساخته ترا و بهلاك شدن نفس تو برانگيخته ترا، مراد اين است كه حق تعالى مىتوانست كه ترا بسبب گناهانى كه كرده باشى مؤاخذه كند در دنيا و ببلائى چند مبتلا كند كه ديگر جرأت بر گناه نكنى و با وجود آن بردبارى كرده و شتاب نكرده در انتقام از تو و تو بسبب اين دلير شده بر كردن گناهان ديگر و كارهائى كه سبب هلاكت و تباهى نفس تو گردد با آنكه هر كه را اندك عقلى و شرمى باشد بايد كه از اين سلوك و بردبارى او شرم كند و ديگر مرتكب عصيان او نگردد.
[١] - در نسخه كتابخانه مسجد سپهسالار بجاى« ان حلم الله تعالى على المعاصى»« ان حلم الله تعالى عنك على المعاصى» ضبط شده و در ترجمه نيز كلمه« از تو» زيادتر ذكر شده است.